Shloka 23
Chapter 47: Krauñca-vyūha Deployment and Conch-Signals
Kaurava–Pāṇḍava Readiness
Devanagari script
श्रूयते हि पुराकल्पे गुरूनननुमान्य यः । युध्यते स भवेद् व्यक्तमपध्यातो महत्तरै:,'सुना जाता है कि प्राचीन कालमें जो गुरुजनोंकी अनुमति लिये बिना ही युद्ध करता था, वह निश्चय ही उन माननीय पुरुषोंकी दृष्टिमें गिर जाता था
Transliteration
śrūyate hi purākalpe gurūn ananumānya yaḥ | yudhyate sa bhaved vyaktam apadhyāto mahattaraiḥ ||
Translation
សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ «តាមប្រពៃណីបុរាណ គេបានឮថា អ្នកណាចូលសង្គ្រាមដោយមិនសុំការអនុញ្ញាតពីគ្រូចាស់ទាំងឡាយជាមុន នោះពិតជាត្រូវបានចាត់ទុកថា ធ្លាក់ចេញពីធម៌សមគួរ នៅក្នុងភ្នែករបស់បុរសគួរគោរពទាំងនោះ»។
Word by Word
श्रूयतेis heard / is said
श्रूयते:
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
FormLat, Atmanepada, Karmani, Prathama, Eka
हिindeed / for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
पुराformerly / in olden times
पुरा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुरा
कल्पेin an age / in a former time-cycle
कल्पे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक)
FormPum, Saptami, Eka
गुरून्elders/teachers (as objects of respect)
गुरून्:
Karma
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
FormPum, Dvitiya, Bahu
अननुमान्यwithout having obtained consent/approval (of)
अननुमान्य:
Karma
TypeAdjective
Rootअननुमान्य (कृदन्त; √मन्/मन्-धातु with anu + na, gerundive/absolutive sense in context)
FormPum, Dvitiya, Bahu
यःwho
यः:
Karta
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPum, Prathama, Eka
युध्यतेfights
युध्यते:
TypeVerb
Rootयुध् (धातु)
FormLat, Atmanepada, Kartari, Prathama, Eka
सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPum, Prathama, Eka
भवेत्would become / becomes (as a rule)
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
FormVidhi-lin, Parasmaipada, Kartari, Prathama, Eka
व्यक्तम्clearly / certainly
व्यक्तम्:
TypeIndeclinable
Rootव्यक्त (प्रातिपदिक)
अपध्यातःdisapproved / looked down upon
अपध्यातः:
Karta
TypeAdjective
Rootअपध्यात (कृदन्त; √ध्यै/ध्याय् with apa-, past participle)
FormPum, Prathama, Eka
महत्तरैःby the elders / by the greater ones
महत्तरैः:
Karana
TypeNoun
Rootमहत्तर (प्रातिपदिक; comparative of महत्)
FormPum, Trtiya, Bahu
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaG
guravaḥ (elders/teachers)M
mahattaraḥ (venerable great persons)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes