Shloka 56
उत्पातवर्णनम् (Utpāta-varṇanam) — Catalogue of Portents
कुलस्यास्य विनाशाय तथैव च महीक्षिताम् | अनर्थों राज्यरूपेण तव जातो विशाम्पते,“राजन! तुम्हारे कुलका तथा अन्य बहुत-से राजाओंका विनाश करनेके लिये यह तुम्हारे राज्यके रूपमें अनर्थ ही प्राप्त हुआ है
kulasyāsya vināśāya tathaiva ca mahīkṣitām | anartho rājyarūpeṇa tava jāto viśāmpate ||
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃប្រជាជន! អំណាចរាជ្យនេះបានមកដល់ព្រះអង្គដូចជាគ្រោះមហន្តរាយ—កំណត់ឲ្យនាំទៅកាន់ការបំផ្លាញវង្សត្រកូលរបស់ព្រះអង្គ ហើយដូចគ្នានោះទៀត នាំទៅកាន់វិនាសនៃស្តេចជាច្រើន។ អំណាច បើកាន់កាប់ដោយគ្មានការគ្រប់គ្រងនិងសម្របសម្រួល វាក្លាយជាឧបករណ៍នៃការបំផ្លាញទាំងគ្រួសារ និងនគរផងដែរ»។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Kingship and political power are not inherently beneficial; when pursued or exercised without dharmic restraint, they become an anartha—an instrument of ruin—destroying one’s own lineage and harming many rulers and peoples.
The narrator Vaiśaṃpāyana delivers a grave assessment to a king addressed as viśāmpati: the very attainment of sovereignty has become a fateful misfortune, foretelling widespread destruction—both within the king’s own family line and among other kings.