Shloka 396
उत्पातवर्णनम् (Utpāta-varṇanam) — Catalogue of Portents
वृक्षा: पतन्ति चैत्याश्व ग्रामेषु नगरेषु च । बालू और कंकड़ खींचकर बरसानेवाले भयानक बवंडर उठकर वृक्षोंको उखाड़ डालते हैं। गाँवों तथा नगरोंमें वृक्ष और चैत्यवृक्ष प्रचण्ड आँधियों तथा बिजलीके आघातोंसे टूटकर गिर रहे हैं
vṛkṣāḥ patanti caityāśva grāmeṣu nagareṣu ca |
វ្យាសបានមានព្រះវាចា៖ «ដើមឈើកំពុងដួលរលំ ទាំងក្នុងភូមិទាំងក្នុងទីក្រុង។ សូម្បីដើមឈើបរិសុទ្ធនៅជិតស្ថានបូជាក៏ត្រូវខ្យល់កួចដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាច ដែលបោះខ្សាច់និងក្រួសថ្មឡើងមក បោកបក់រហូតដល់ឫសរុះរើ។ ខ្យល់ព្យុះដ៏កាចសាហាវ និងការបោកប្រហាររបស់ផ្លេកបន្ទោរ កំពុងបំបាក់បំផ្លាញដើមឈើគ្រប់ទីកន្លែង—ជាសញ្ញាអពមង្គលថា លំដាប់ធម៌កំពុងរងការរញ្ជួយ ខណៈសង្គ្រាមធំកំពុងខិតជិត»។
व्यास उवाच
Educational Q&A
The passage frames natural upheaval as a moral and cosmic warning: when adharma intensifies and a catastrophic conflict is imminent, the world itself appears disturbed. It urges attentiveness to ethical decline and its far-reaching consequences.
Vyāsa reports fearful portents: violent winds and lightning are toppling ordinary and sacred trees in villages and cities. These signs foreshadow the impending devastation of the Kurukṣetra war.