Shloka 25
कर्मयोग–ज्ञानयज्ञ–अवतारोपदेश
Karma-Yoga, Jñāna-Yajña, and Avatāra Instruction
भीष्मपर्वणि तु पञ्चविंशो5ध्याय:ः,भीष्मपर्वमें पचीसवाँ अध्याय पूरा हुआ अव्यक्तोड्यमचिन्त्योडयमविकार्यो 5यमुच्यतेः | तस्मादेवं विदित्वैनं नानुशोचितुमरहसि यह आत्मा अव्यक्त है, यह आत्मा अचिन्त्य है और यह आत्मा विकाररहित कहा जाता है। इससे हे अर्जुन! इस आत्माको उपर्युक्त प्रकारसे जानकर तू शोक करनेको योग्य नहीं है अर्थात् तुओ शोक करना उचित नहीं है
avyakto ’yam acintyo ’yam avikāryo ’yam ucyate | tasmād evaṁ viditvainaṁ nānuśocitum arhasi ||
សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ «អាត្មានេះ ត្រូវបានហៅថា អវ្យក្ត (មិនបង្ហាញ) លើសពីការគិតពិចារណា និងមិនអាចផ្លាស់ប្តូរបាន។ ដូច្នេះ ដោយដឹងវាដូចនេះ អ្នកមិនគួរសោកស្តាយឡើយ»។ នៅលើសមរភូមិ ការបង្រៀននេះបង្វែរអរជុនពីទុក្ខសោកដែលចាក់ឫសក្នុងការបាត់បង់រាងកាយ ទៅរកភាពមាំមួនដែលឈរលើធម្មជាតិនៃអាត្មាដែលមិនអាចបំផ្លាញបាន ហើយជំរុញឲ្យច្បាស់លាស់ក្នុងកាតព្វកិច្ចដោយមិនរលំចិត្ត។
संजय उवाच
Educational Q&A
The Self (Ātman) is unmanifest, inconceivable, and unchangeable; therefore grief based on the idea of its destruction is misplaced. Right understanding steadies the mind and supports righteous action without despair.
Within the Bhīṣma Parva’s battlefield discourse, Sanjaya reports the teaching that reframes Arjuna’s sorrow: the true Self is not altered by death or change, so lamentation is not warranted.