Shloka 2

भीष्मपर्व — अध्याय 18: सेनानिनादः, ध्वज-दीप्तिः, भीष्मरक्षण-व्यवस्था च

Battle Muster: Soundscape, Banners, and the Protection of Bhīṣma

Devanagari script

शड्खदुन्दुभिघोषैश्न वारणानां च बूंहितै: । नेमिघोषै रथानां च दीर्यतीव वसुंधरा,शंख और दुन्दुभियोंके घोष; गजराजोंकी गर्जना तथा रथोंके पहियोंकी घरघराहटसे सारी पृथ्वी विदीर्ण-सी हो रही थी

Transliteration

śaṅkha-dundubhi-ghoṣaiś ca vāraṇānāṃ ca bṛṃhitaiḥ | nemi-ghoṣai rathānāṃ ca dīryatīva vasundharā ||

Translation

សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ ដោយសំឡេងផ្លុំស័ង្ខ និងស្គរធំៗ ដោយសំឡេងគ្រហឹមរបស់ដំរីមហិមា និងសំឡេងកិនក្រហមរបស់កង់រថសង្គ្រាម ផែនដីទាំងមូលហាក់ដូចជាកំពុងត្រូវបែកចេញ។ វាបង្កើនភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃសង្គ្រាមដែលនឹងមកដល់៖ ឧបករណ៍នៃកាតព្វកិច្ចរាជ និងរបៀបយុទ្ធសាស្ត្រ ក្លាយជាសូរស័ព្ទដ៏រន្ធត់ បង្ហាញទាំងការប្តេជ្ញារួម និងតម្លៃមនុស្សដ៏ធំធេងនៃសង្គ្រាមតាមធម៌។

Word by Word

शङ्खदुन्दुभिघोषैःby the sounds of conches and drums

चand

वारणानाम्of elephants

चand

बृंहितैःby the trumpeting/roaring

नेमिघोषैःby the rumbling sound of wheel-rims

रथानाम्of chariots

चand

दीर्यतेis being torn/split

इवas if

वसुन्धराthe earth

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

conches (śaṅkha)

kettledrums (dundubhi)

war-elephants (vāraṇa)

chariots (ratha)

earth (vasundharā)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes