Shloka 24

Bhīṣma-nipāta-saṃvāda — Sañjaya’s Report of Bhīṣma’s Fall (भीष्मनिपातसंवादः)

Devanagari script

यच्छिखण्डिमुखा: सर्वे पाण्डवा भीष्ममभ्ययु: । कच्चित्‌ ते कुरव: सर्वे नाजहु: संजयाच्युतम्‌,संजय! जब शिखण्डी आदि समस्त पाण्डव वीरोंने भीष्मपर आक्रमण किया, उस समय समस्त कौरवोंने कहीं अच्युत भीष्मका साथ छोड़ तो नहीं दिया था?

Transliteration

yac chikhāṇḍimukhāḥ sarve pāṇḍavā bhīṣmam abhyayuḥ | kaccit te kuravaḥ sarve nājahuḥ sañjayācyutam ||

Translation

ព្រះធृतរाष्ट्रសួរថា៖ «សញ្ជ័យ នៅពេលដែលវីរបុរសបណ្ឌវទាំងអស់ ដឹកនាំដោយ សិខណ្ឌីន បានចូលមកវាយប្រហារភីष្មៈ នោះក្រុមកុរុទាំងអស់ មិនបានបោះបង់ភីष្មៈ អ្នកមិនរង្គោះរង្គើ នោះទេឬ?»

Word by Word

• यत्: that (fact) / that which
• यत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• शिखण्डि-मुखाः: having Śikhaṇḍin at the front / led by Śikhaṇḍin
• शिखण्डि-मुखाः: Karta
• Type: Adjective
• Root: शिखण्डि + मुख
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta
• Type: Adjective
• Root: सर्व
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• पाण्डवाः: the Pāṇḍavas
• पाण्डवाः: Karta
• Type: Noun
• Root: पाण्डव
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• भीष्मम्: Bhīṣma
• भीष्मम्: Karma
• Type: Noun
• Root: भीष्म
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• अभ्ययुः: attacked / advanced against
• Type: Verb
• Root: अभि-या (धातु: या)
• Form: Perfect (Liṭ), 3rd, Plural

• कच्चित्: surely? / I hope (that)...
• Type: Indeclinable
• Root: कच्चित्

• ते: they / those (your)
• ते: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• कुरवः: the Kurus
• कुरवः: Karta
• Type: Noun
• Root: कुरु
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta
• Type: Adjective
• Root: सर्व
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• अजहुः: abandoned / left
• Type: Verb
• Root: हा (धातु: हा) / जहि (त्यज्-आर्थे)
• Form: Perfect (Liṭ), 3rd, Plural

• संजय: O Sañjaya
• Type: Noun
• Root: संजय
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• अच्युतम्: the unshaken one / steadfast (epithet)
• अच्युतम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अच्युत
• Form: Masculine, Accusative, Singular

Speaker

धृतराष्ट उवाच

Characters & Entities

• Dhṛtarāṣṭra
• Sañjaya
• Śikhaṇḍin
• Pāṇḍavas
• Bhīṣma
• Kurūs (Kauravas)