Shloka 39
(तथा पुनर्जघानाशु पाण्डवानां महारथान् | शरैरशनिकल्पैश्न शिताग्रैश्न सुपर्वभि: ।।) तत्पश्चात् उत्तम गाँठ और तीखी धारवाले वज़तुल्य बाणोंद्वारा वे पुनः पाण्डव महारथियोंका शीघ्रतापूर्वक वध करने लगे। ततः पञ्चालराज श्र धष्टकेतुश्च वीर्यवान् । पाण्डवो भीमसेनश्रव धृष्टद्युम्नश्व पार्षत:,इसी समय पांचालराज ट्रुपद, पराक्रमी धृष्टकेतु, पाण्डुनन्दन भीमसेन, ट्रुपदकुमार धृष्टद्युम्न, नकुल-सहदेव, चेकितान, पाँच केकयराजकुमार, महाबाहु सात्यकि, सुभद्राकुमार अभिमन्यु, घटोत्कच, द्रौपदीके पाँचों पुत्र, शिखण्डी, पराक्रमी कुन्तिभोज, सुशर्मा तथा विराट--ये और दूसरे भी बहुत-से महाबली पाण्डव-सैनिक भीष्मके बाणोंसे पीड़ित हो शोकके समुद्रमें डूब रहे थे; परंतु अर्जुनने उन सबका उद्धार कर दिया
sañjaya uvāca |
tathā punar jaghānāśu pāṇḍavānāṁ mahārathān |
śarair aśanikalpaiś ca śitāgraiś ca suparvabhiḥ ||
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ បន្ទាប់មកទៀត គាត់បានវាយប្រហារយ៉ាងរហ័សលើមហារថីនៃពណ្ឌវៈ ដោយបាញ់ព្រួញដូចផ្គរលាន់—ចុងមុត សន្លាក់ល្អ—រហូតដល់សមរភូមិដូចក្លាយជាព្យុះដែក។ ខណ្ឌនេះបង្ហាញសម្ពាធធម៌នៃសង្គ្រាម៖ សូម្បីអ្នកខ្លាំងបំផុតក៏ក្លាយជាអសមត្ថភាពក្រោមអំពើហិង្សាមិនឈប់ឈរ ហើយភារកិច្ចការពារត្រូវធ្លាក់លើអ្នកដែលអាចសង្គ្រោះមិត្តរួមសម្ព័ន្ធពីភាពអស់សង្ឃឹម។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the harsh reality of dharma in war: skill and duty manifest as relentless force, yet such force creates suffering that demands counter-duty—protection and rescue of one’s side. It frames martial excellence as ethically weighty, not merely triumphant.
Sañjaya reports that the opposing commander again rapidly assails the Pāṇḍava elite with thunderbolt-like, sharp, well-made arrows, intensifying the crisis on the battlefield and setting the stage for a response by protectors on the Pāṇḍava side.