Shloka 931
भीष्मपर्व — अध्याय ११०: पार्थभीमयोः प्रहारः तथा भीष्माभिमुखं संग्रामविस्तारः
Arjuna and Bhima’s pressure; escalation toward Bhishma
गुरुणा कुरुवृद्धेन कृतप्रज्ञेन धीमता । पितामहेन संग्रामे कथं योद्धास्मि माधव
guruṇā kuruvṛddhena kṛtaprajñena dhīmatā | pitāmahena saṅgrāme kathaṁ yoddhāsmi mādhava
សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ «ឱ មាធវៈ! តើខ្ញុំនឹងអាចប្រយុទ្ធក្នុងសមរភូមិនេះ ដោយប្រឆាំងនឹងពិតាមហៈដ៏គួរគោរព—ជាគ្រូរបស់ខ្ញុំ ជាអ្នកចាស់ជាងគេក្នុងវង្សកុរុ—ដែលមានប្រាជ្ញា ចិត្តមាំមួនក្នុងការយល់ដឹង និងមានវិចារណញ្ញាណច្បាស់លាស់—បានដូចម្តេច?»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds a dharmic conflict: reverence toward one’s teacher and elder (guru, pitāmaha, kuru-vṛddha) versus the kṣatriya obligation to fight in a righteous war. It highlights the ethical weight of violence when directed toward revered figures, demanding discernment rather than impulsive action.
In the midst of the Kurukṣetra battle account, the speaker voices hesitation about engaging Bhīṣma—revered as grandsire and teacher—describing him as wise and steady-minded, and asking how such a person can be fought in war.