Shloka 84
भीमसेनस्य बहुमहारथसंयुगः
Bhīmasena’s Engagement with Multiple Mahārathas
महारथं भारत दुष्प्रकम्पं शरौधिणं प्रतपन्तं नरेन्द्रान् । भीष्म न शेकुः प्रतिवीक्षितुं ते शरार्चिषं सूर्यमिवातपन्तम्
mahārathaṃ bhārata duṣprakampaṃ śaraughiṇaṃ pratapantaṃ narendrān | bhīṣma na śekuḥ prativīkṣituṃ te śarārcīṣaṃ sūryam ivātapantam, bhārata!
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ឱ ភារតៈ ព្រះភីष្មៈ មហារថីមិនងាយរង្គើ—ឈរយ៉ាងមាំមួន បាញ់ព្រួញជាអូសថ្លុកៗ ហើយធ្វើឲ្យព្រះមហាក្សត្រដែលស្ថិតខាងបណ្ឌវៈទទួលទុក្ខក្តៅក្រហាយ។ ព្រះអង្គភ្លឺរលោងដូចព្រះអាទិត្យ ក្រវាត់ដោយកាំរស្មីនៃព្រួញ; ដល់ថ្នាក់ពួកគេមិនអាចសូម្បីតែមើលទៅកាន់ព្រះអង្គបាន។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the overwhelming force of steadfast resolve and mastery in one’s duty (kṣatriya-dharma). At the same time, it gestures toward the ethical complexity of the Mahābhārata: even a venerable, principled elder like Bhīṣma can become an instrument of devastation when bound by vows and loyalties in a civil war.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Bhīṣma stands firm on the battlefield, releasing dense volleys of arrows that torment the Pāṇḍava-aligned kings. Bhīṣma appears radiant and unbearable to face—likened to the blazing sun—so that opponents cannot even look directly at him.