Shloka 24
भीमसेनस्य बहुमहारथसंयुगः
Bhīmasena’s Engagement with Multiple Mahārathas
बाहुभि: कार्मुकै: खड़्गैः शिरोभिश्व सकुण्डलै: । तलन्रैरड्गुलित्रैश्व ध्वजैश्न विनिपातितै:
bāhubhiḥ kārmukaiḥ khaḍgaiḥ śirobhiś ca sakuṇḍalaiḥ | talanrair aṅgulitraiś ca dhvajaiś ca vinipātitaiḥ ||
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ វាលសង្គ្រាមពោរពេញដោយដៃដែលត្រូវកាត់ផ្តាច់ ដោយធ្នូ និងដាវ; ដោយក្បាលដែលនៅពាក់ក្រវិល; ដោយបាតដៃ និងម្រាមដៃដែលត្រូវកាត់ចេញ; និងដោយទង់ជាតិដែលដួលរលំ—សញ្ញាដ៏សាហាវនៃការបំផ្លាញមិនឈប់ឈរនៃសង្គ្រាម និងតម្លៃដ៏គួរឱ្យខ្លាចដែលអ្នកយុទ្ធបានបង់តាមធម៌កាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួន។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the harsh reality and moral gravity of war: even when fought under kṣatriya-duty, battle entails irreversible loss. It invites reflection on responsibility, restraint, and the human cost behind martial glory.
Sañjaya describes the aftermath of intense fighting: the ground is littered with fallen weapons, severed limbs, heads still ornamented, and toppled standards—conveying the scale of slaughter and the collapse of many warriors’ forces.