Shloka 26
Adhyāya 108 — Nimitta-darśana and Drona’s counsel amid Arjuna’s advance (निमित्तदर्शनं द्रोणोपदेशश्च)
छादित: पापडवै: शूरै: समन्ताद भरतर्षभ । “भरतश्रेष्ठ! ये शूरवीरोंका नाश करनेवाले महाधनुर्थर शौर्यसम्पन्न भीष्म पराक्रमी पाण्डवोंद्वारा चारों ओरसे घेर लिये गये हैं
sañjaya uvāca | chāditaḥ pāṇḍavaiḥ śūraiḥ samantād bharatarṣabha | eṣa pāṇḍusuto jyeṣṭho yamābhyāṃ sahito raṇe tvaṃ hi saṃśrūyase 'tyartham asahyabalavikramaḥ | mahābāho! ye jyeṣṭhaḥ pāṇḍuputro yudhiṣṭhiraḥ nakula-sahadevau ca sārdhaṃ kṛtvā raṇabhūmau yuṣmākaṃ paśyatāṃ mama senāṃ khādayanti (kṣādayanti) | prabho! mahābāho! yathā taṭaprāntaḥ samudraṃ nātivartayati, tathā tvam api yudhiṣṭhiram agrato nivāraya; tava hi balavikramaḥ atyantam asahya iti śrūyate ||
សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ «ឱ អ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងពួកភារតៈ! វីរបុរសបណ្ឌវាដ៏ខ្លាំងក្លា បានព័ទ្ធប៊ីស្មៈពីគ្រប់ទិស—ប៊ីស្មៈ អ្នកកាន់ធ្នូដ៏អស្ចារ្យ ពោរពេញដោយវីរភាព និងជាអ្នកបំផ្លាញវីរបុរស។ នេះហើយ កូនប្រុសច្បងរបស់បណ្ឌុ គឺយុធិស្ឋិរ កំពុងរុញចូលសមរភូមិ ជាមួយកូនភ្លោះរបស់ម៉ាឌ្រី (នកុល និងសហទេវ)។ នៅចំពោះមុខអ្នកទាំងឡាយ គាត់កំពុងបណ្តេញកងទ័ពរបស់ខ្ញុំឲ្យថយក្រោយ។ ឱ ព្រះអម្ចាស់ អ្នកមានដៃខ្លាំង—ដូចជាច្រាំងសមុទ្រកាន់ទប់សមុទ្រមិនឲ្យរលកលាន់ទៅមុខ ដូច្នោះដែរ អ្នកត្រូវទប់ការរីកចម្រើនរបស់យុធិស្ឋិរ; ព្រោះកម្លាំង និងវីរភាពរបស់អ្នក ត្រូវបានលឺថា មិនអាចទ្រាំទ្របានឡើយ»។
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in war, leadership is framed as restraint and responsibility: the commander is urged to ‘hold back’ an advancing force, using power not merely to strike but to prevent collapse and protect one’s side—an application of kṣatriya-dharma and strategic self-control.
Sañjaya reports that Bhīṣma is being surrounded by Pāṇḍava warriors, while Yudhiṣṭhira advances with Nakula and Sahadeva and drives back the Kaurava troops. Sañjaya urges a powerful ally/commander to stop Yudhiṣṭhira, comparing that restraint to a shoreline checking the sea.