Shloka 236
Adhyāya 108 — Nimitta-darśana and Drona’s counsel amid Arjuna’s advance (निमित्तदर्शनं द्रोणोपदेशश्च)
यथा सिंहं समासाद्य मृगा: प्राणपरायणा: । जैसे सिंहका सामना पड़ जानेपर मृग भयभीत हो अपने प्राण बचानेके लिये भागते हैं, उसी प्रकार मारे जाते हुए घोड़े भयसे व्याकुल हो इधर-उधर भाग रहे थे
yathā siṁhaṁ samāsādya mṛgāḥ prāṇaparāyaṇāḥ |
សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ ដូចសត្វក្តាន់ពេលប្រឈមមុខសិង្ហ ក៏ភ័យស្លន់ស្លោ ហើយគិតតែសង្គ្រោះជីវិត រត់គេចដោយភ័យខ្លាច ដូច្នោះដែរ សេះទាំងឡាយដែលកំពុងត្រូវវាយសម្លាប់ ក៏ភ័យរន្ធត់ រត់ច្របូកច្របល់ទៅគ្រប់ទិស។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how, in the face of overwhelming danger, living beings instinctively prioritize the preservation of life; it underscores the terror and chaos that war unleashes even upon animals, revealing the ethical weight of violence.
Sañjaya describes the battlefield scene through a simile: as deer scatter when a lion appears, so the horses being slain are seized by fear and bolt in different directions.