Shloka 47
भीष्मवधोपाय-प्रश्नः (Inquiry into the means to overcome Bhīṣma) | Chapter 103
त्वरमाण: सुसंरब्धो हयांस्तेषां महात्मनाम् । जघान राक्षस: क्रुद्ध: सारथींश्व महाबल:
tvaramāṇaḥ susaṃrabdho hayāṃs teṣāṃ mahātmanām | jaghāna rākṣasaḥ kruddhaḥ sārathīṃś ca mahābalaḥ ||
សញ្ច័យបាននិយាយថា៖ «រត់ប្រញាប់ទៅមុខដោយចិត្តរំភើបខ្លាំង រាក្សសៈដ៏មានកម្លាំងធំ ដែលកំពុងខឹង បានវាយបំផ្លាញសេះរបស់វីរបុរសមហាត្មៈទាំងនោះ ហើយទាំងសារថីរបស់ពួកគេផងដែរ។ ក្នុងភាពឆ្កួតនៃសង្គ្រាម អំពើហិង្សាអាចក្លាយជាទាំងយុទ្ធសាស្ត្រ និងមិនរើសមុខ គោលដៅមិនត្រឹមអ្នកប្រយុទ្ធទេ ប៉ុន្តែរួមទាំងអ្វីដែលគាំទ្រសង្គ្រាម—សេះ និងអ្នកបើករថ—ធ្វើឲ្យភាពចលាចល និងទុក្ខវេទនាកាន់តែខ្លាំង។»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how uncontrolled anger (krodha) in war can erode restraint and lead to destructive acts that amplify disorder—attacking the very supports of combat (horses and charioteers). It implicitly contrasts disciplined kṣatriya conduct with rage-driven violence that borders on adharma.
Sañjaya reports that an enraged, powerful Rākṣasa rushes into the fight and strikes down the horses and charioteers belonging to the noble warriors, crippling their chariots and escalating the turmoil of the battle.