Shloka 51
भीष्मरक्षण-प्रकरणम् / The Protective Screen around Bhīṣma and the Śalya–Yudhiṣṭhira Clash
अर्जुनो रथिनां श्रेष्ठो धृष्टद्युम्नमुवाच ह । भीष्मको रथोंके समूहसे घिरा हुआ देख रथियोंमें श्रेष्ठ अर्जुनने धृष्टद्युम्नसे कहा - || ५० ह || शिखण्डिनं नरव्याप्र॑ भीष्मस्य प्रमुखे नूप । स्थापयस्वाद्य पाञज्चाल्य तस्य गोप्ताहमित्युत
sañjaya uvāca | arjuno rathināṃ śreṣṭho dhṛṣṭadyumnam uvāca ha | bhīṣmaṃ rathānīka-samūhena ghṛtaṃ dṛṣṭvā rathināṃ śreṣṭho 'rjuno dhṛṣṭadyumnam uvāca | śikhaṇḍinaṃ nara-vyāghra bhīṣmasya pramukhe nūnam | sthāpayasvādya pāñcālya tasya goptāham ity uvāca ||
សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ ពេលឃើញភីស្មត្រូវបានហ៊ុំព័ទ្ធដោយក្រុមរថសង្គ្រាម អារជុន—អ្នកជិះរថដ៏ល្អឥតខ្ចោះ—បាននិយាយទៅកាន់ធ្រឹෂ្ដദ്യុម្នៈថា៖ «ឱ បុរសសីហៈ ឱ ព្រះអង្គម្ចាស់បញ្ចាល! ថ្ងៃនេះ ចូរដាក់សិខណ្ឌីឲ្យឈរនៅមុខភីស្ម។ ខ្ញុំនឹងជាអ្នកការពារគាត់»។ ក្នុងវេលានោះ អារជុនបានជ្រើសរើសការរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រដោយចេតនា ដើម្បីប្រើប្រាស់ពាក្យសច្ចៈ និងការអត់ធ្មត់តាមធម៌របស់ភីស្ម ដោយបំណងបញ្ចប់ការសម្លាប់ដ៏សាហាវ ខណៈនៅតែស្ថិតក្នុងក្រមសីលធម៌នៃសមរភូមិ។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how dharma in war includes both courage and restraint: Arjuna seeks to stop Bhīṣma’s overwhelming destruction by using a lawful tactical means tied to Bhīṣma’s own ethical vow, while also taking responsibility to protect Śikhaṇḍin.
Sañjaya reports that Arjuna, seeing Bhīṣma strongly protected within a chariot formation, instructs Dhṛṣṭadyumna to place Śikhaṇḍin at the front facing Bhīṣma, with Arjuna promising to guard him—setting up the maneuver that will allow Bhīṣma to be checked.