Shloka 8
अर्जुनदुःखहेतुप्रश्नः — Inquiry into the cause of Arjuna’s recurring hardship
Book 14, Chapter 89
प्रतिगृह्म धरां राजन् व्यास: सत्यवतीसुत:
pratigṛhya dharāṃ rājan vyāsaḥ satyavatīsutaḥ
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! ក្រោយពីទទួលយកដីធ្លី (ទានដី) ហើយ វ្យាសៈ—ព្រះឥសីកូនសត្យវតី—ក៏បានប្រព្រឹត្តតាមសមគួរ»។ ពាក្យនេះបញ្ជាក់ពីទម្ងន់សីលធម៌នៃការទទួលទានរាជៈ៖ ពេលទទួលរួច វាចងក្រងអ្នកទទួលឲ្យប្រព្រឹត្តដោយសុចរិត និងការអត់ធ្មត់ ជាពិសេសនៅពេលអ្នកផ្តល់ជាព្រះមហាក្សត្រ និងអ្នកទទួលជាព្រះឥសីគោរព។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the dharmic seriousness of accepting a gift—especially land—from a king. Formal acceptance (pratigraha) creates a moral obligation to use the gift rightly and to remain free from greed or misuse, reflecting the ideal conduct expected of a sage.
Vaiśaṃpāyana narrates that Vyāsa, identified by the epithet “son of Satyavatī,” accepts a grant of land/earth from the king. The statement functions as a narrative pivot: the acceptance marks a completed ritual-social transaction and sets up whatever action or disposition follows from Vyāsa’s receiving the gift.