Shloka 40
अर्जुनदुःखहेतुप्रश्नः — Inquiry into the cause of Arjuna’s recurring hardship
Book 14, Chapter 89
सर्पि:पड्का हृदा यत्र बभूवुश्चान्नपर्वता: । रसालाकर्दमा नद्यो बभूवुर्भरतर्षभ
Vaiśampāyana uvāca: sarpiḥ-paṅkā hradā yatra babhūvuś cānna-parvatāḥ | rasālā-kardamā nadyo babhūvur bharatarṣabha ||
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះអង្គជាវីរបុរសក្នុងពួកភារតៈ! ក្នុងពិធីយញ្ញៈនោះ មានស្រះទឹកដែលកកជាក泥ជាខ្លាញ់ឃី (ghee) ហើយមានភ្នំអាហារឈរឡើង។ ទន្លេហូរទៅដោយរសជាតិផ្អែមសម្បូរ គ្មានកកស្ទះជាក泥ឡើយ»។ ដូច្នេះ ពិធីរបស់ ធម្មរាជ យុធិષ્ઠិរៈ អ្នកមានប្រាជ្ញា បានបញ្ចប់ ដោយបង្ហាញភាពសម្បូរបែបដែលត្រូវបានថ្វាយ និងចែកចាយ ដើម្បីឲ្យទេវតារីករាយ និងឲ្យអ្នកមកទាំងអស់បានរស់រាន—រូបភាពនៃភារកិច្ចព្រះមហាក្សត្រដែលបានបំពេញដោយការធ្វើទាន មិនមែនដោយការស្តុកទុក។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse uses hyperbolic imagery of abundance to highlight a king’s dharma: wealth and resources gain ethical meaning when consecrated through yajña and expressed as generous distribution that benefits gods, guests, and society.
Vaiśampāyana describes the splendor of Yudhiṣṭhira’s completed Aśvamedha sacrifice—ponds with ghee-like mire, heaps of food like mountains, and pure, rich-flowing rivers—signaling the rite’s successful culmination and the scale of offerings and hospitality.