Shloka 44
Adhyāya 51: Kṛṣṇa’s Leave-Taking and Departure for Dvārakā (द्वारकागमनानुमति)
कृतकृत्यश्न स तदा शिष्य: कुरुकुलोदवह । तत् पद समनुप्राप्तो यत्र गत्वा न शोचति,कुरुकुलनन्दन! उस समय कृतार्थ होकर उस शिष्यने वह ब्रह्मपद प्राप्त किया, जहाँ जाकर शोक नहीं करना पड़ता
kṛtakṛtyaś ca sa tadā śiṣyaḥ kurukulodvaha | tat padaṃ samanupprāpto yatra gatvā na śocati ||
ព្រះវាយុមានព្រះបន្ទូលថា៖ «បន្ទាប់មក សិស្សនោះបានសម្រេចកិច្ចទាំងអស់ ក្លាយជាអ្នកក្រឹតក្រឹត្យ ហើយបានឈានដល់ស្ថានបរម (ព្រហ្មបទ)។ ឱ អ្នកឧត្តមនៃវង្សកុរុ! ដល់ទីនោះហើយ មនុស្សមិនមានទុក្ខសោកទៀតឡើយ»។
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights mokṣa as the culmination of a life rightly completed: when one becomes kṛtakṛtya (having done one’s duty and inner work), one may attain the supreme state (brahmapada), where sorrow and grief no longer arise.
Vāyudeva describes the outcome for a disciple: after completing his intended discipline and purpose, he reaches the highest spiritual abode, characterized by the absence of grief—an affirmation of liberation as the fruit of fulfilled striving.