Shloka 3
Adhyāya 51: Kṛṣṇa’s Leave-Taking and Departure for Dvārakā (द्वारकागमनानुमति)
Devanagari script
इन्द्रियाणि मनो युड्धक्ते सदश्चानिव सारथि: । इन्द्रियाणि मनो बुद्धि: क्षेत्रज्ञे युज्यते सदा
Translation
ដូចជាសារថីល្អគ្រប់គ្រងសេះល្អឲ្យស្ថិតក្រោមអំណាចរបស់ខ្លួន ដូច្នោះដែរ ចិត្តគ្រប់គ្រងអង្គឥន្ទ្រីយ៍ទាំងមូល។ ឥន្ទ្រីយ៍ ចិត្ត និងពុទ្ធិ—ទាំងនេះតែងតែភ្ជាប់ជាមួយក្សេត្រជ្ញៈជានិច្ច។
Word by Word
इन्द्रियाणिthe senses
इन्द्रियाणि:
Karta
TypeNoun
Rootइन्द्रिय
FormNeuter, Nominative, Plural
मनःthe mind
मनः:
Karta
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Nominative, Singular
युनद्धिyokes/controls
युनद्धि:
TypeVerb
Rootयुज्
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
सदश्वान्good horses
सदश्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसदश्व
FormMasculine, Accusative, Plural
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
सारथिःthe charioteer
सारथिः:
Karta
TypeNoun
Rootसारथि
FormMasculine, Nominative, Singular
इन्द्रियाणिthe senses
इन्द्रियाणि:
Karta
TypeNoun
Rootइन्द्रिय
FormNeuter, Nominative, Plural
मनःthe mind
मनः:
Karta
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Nominative, Singular
बुद्धिःthe intellect
बुद्धिः:
Karta
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Nominative, Singular
क्षेत्रज्ञेin/with the knower of the field (Self)
क्षेत्रज्ञे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्षेत्रज्ञ
FormMasculine, Locative, Singular
युज्यतेis joined/is yoked
युज्यते:
TypeVerb
Rootयुज्
FormPresent, 3rd, Singular, Atmanepada, Passive/Reflexive (middle usage)
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा
Speaker
वायुदेव उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes