Shloka 17
Adhyāya 51: Kṛṣṇa’s Leave-Taking and Departure for Dvārakā (द्वारकागमनानुमति)
यददुरापं दुराम्नायं दुराधर्ष दुरन्वयम् | तत् सर्व तपसा साध्यं तपो हि दुरतिक्रमम्
yad adurāpaṁ durāmnāyaṁ durādharṣa duranvayam | tat sarvaṁ tapasā sādhyaṁ tapo hi duratikramam ||
ព្រះវាយុមានព្រះបន្ទូលថា៖ អ្វីៗណាដែលពិបាកយកបានយ៉ាងខ្លាំង ពិបាករៀនតាមអប់រំ និងអនុវត្ត ពិបាកបង្ក្រាប និងពិបាកសម្របខ្លួនឲ្យស្របគ្នា—អ្វីៗទាំងនោះសុទ្ធតែអាចសម្រេចបានដោយតបស្យា។ ព្រោះអំណាចនៃតបស្យា គឺពិបាកឆ្លងកាត់ និងពិបាកឈ្នះ។
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Tapas—sustained, disciplined austerity—can accomplish even what seems impossible to obtain, learn, control, or maintain; its moral-spiritual force is portrayed as nearly irresistible.
Vāyudeva speaks a didactic maxim, emphasizing the efficacy of tapas as a means to overcome extreme difficulty, reinforcing an ethical ideal of self-mastery and disciplined effort.