Shloka 13
Rajo-guṇa-nirdeśa — Brahmā’s Enumeration of Rajasic Dispositions
दम्भो दर्पो5थ रागश्न भक्ति: प्रीति: प्रमोदनम् । द्यूतं च जनवादश्न सम्बन्धा: स्त्रीकृताश्न ये
vāyudeva uvāca | dambho darpo 'tha rāgaś ca bhaktiḥ prītiḥ pramodanam | dyūtaṃ ca janavādaś ca sambandhāḥ strīkṛtāś ca ye, vipragaṇa |
ព្រះវាយុទេវបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ការធ្វើពុតបោកបញ្ឆោត, អំនួតក្រអឺតក្រទម, និងរាគៈ; ភក្តិដែលមានបំណងប្រាថ្នាជំរុញ, ការចងចិត្តលើវត្ថុអារម្មណ៍, និងការរីករាយលើកលែងខ្លួន; ការលេងស៊ីសង; ពាក្យជជែកឈ្លោះក្នុងមនុស្សលោក; និងការបង្កើនទំនាក់ទំនងដោយសារស្ត្រី—ឱ សមាគមព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ—ទាំងនេះត្រូវបានរាប់ជាគុណលក្ខណៈនៃរាជស (rajas)»។
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse classifies certain behaviors and mental tendencies—hypocrisy, pride, passion, pleasure-seeking, gambling, contentious speech, and woman-centered entanglements—as expressions of rajas, the agitating quality that fuels desire, restlessness, and ethically compromising conduct.
Vāyudeva is instructing a gathering of brāhmaṇas by enumerating traits that characterize the rajasic disposition, as part of a broader teaching that distinguishes dispositions (guṇas) and their moral-spiritual consequences.