Shloka 9
तमोगुण-निरूपण
Analysis of Tamas and its Marks
प्रकृत्यात्मकमेवाहू रज: पर्यायकारकम् । प्रवृत्तं सर्वभूतेषु दृश्यमुत्पत्तिलक्षणम्
prakṛtyātmakam evāhu rajaḥ paryāyakārakam | pravṛttaṃ sarvabhūteṣu dṛśyam utpattilakṣaṇam ||
វាយុបានមានព្រះវាចា៖ ‘រាជសៈត្រូវបានប្រកាសថា មានសភាពជាប្រក្រឹតិ (Prakṛti) ដោយខ្លួនវា ហើយបំពេញមុខងារជាគោលការណ៍នៃការប្រែប្រួល។ វាដំណើរការនៅក្នុងសត្វទាំងអស់ ហើយត្រូវបានឃើញគ្រប់ទីកន្លែង; ពិភពដែលបង្ហាញខ្លួនមានស្នាមរបស់វា—សញ្ញាចម្បងរបស់វាគឺ ការកើតឡើង និងសកម្មភាពមិនឈប់ឈរ।’
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Rajas is identified as a Prakṛti-based force whose hallmark is motion, transformation, and origination; it is the dynamic principle through which the manifest world and activity in beings become evident.
Vāyudeva is instructing the listener in a doctrinal explanation of the guṇas, specifically defining rajas as the active, transformative power present in all beings and recognizable in the visible world’s constant arising and change.