Shloka 9
Adhyāya 34: Kṣetrajña-Lakṣaṇa and the Araṇi Metaphor
Mind–Intellect Allegory
सव्वन्ननार्थयुक्तां श्व सर्वान् प्रत्यक्षहेतुकान् यतः परं न विद्येत ततो<भ्यासे भविष्यति
sarvān anarthayuktān ca sarvān pratyakṣa-hetukān | yato paraṃ na vidyeta tato 'bhyāse bhaviṣyati ||
ព្រះព្រាហ្មណ៍បានមានព្រះវាចា៖ អ្វីៗទាំងអស់ដែលហាក់ដូចជាបង្ហាញច្បាស់ចំពោះអារម្មណ៍ និងហាក់ដូចមានហេតុជាក់ស្តែង មិនអាចមានន័យចុងក្រោយពិតប្រាកដទាំងអស់ឡើយ។ ការសម្រេចដឹងនូវ “អ្វី” ដែលលើសពីអ្វីៗទាំងអស់—ដែលលើសពីវាមិនមានអ្វីទៀត—កើតឡើងតែចុងបញ្ចប់នៃការអនុវត្តយូរអង្វែងប៉ុណ្ណោះ ដោយវិន័យនៃការបដិសេធ «មិនមែននេះ មិនមែននេះ» ដើម្បីដកថយពីការច្រឡំអត្តសញ្ញាណ និងចូលទៅជិតសច្ចៈខ្ពស់បំផុត។
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Sense-perceived, causally explained phenomena do not yield ultimate meaning; the Supreme Reality—beyond which nothing exists—is realized only through sustained spiritual practice, especially the discriminative negation of all limited identifications (‘neti-neti’).
A Brahmin speaker instructs the listener in a contemplative, Upanishadic mode, shifting attention away from the apparent certainty of the perceptible world toward disciplined practice that culminates in direct realization of the highest principle.