Shloka 19
अध्वर्यु–यति संवादः
Adhvaryu–Yati Dialogue on Svabhāva, Ahiṃsā, and Mokṣa
अध्वर्युर्वाच भूमेर्गन्धगुणान् भुड्क्षे पिबस्पापोमयान् रसान् । ज्योतिषां पश्यसे रूप॑ स्पृशस्यनिलजान् गुणान्
adhvaryur uvāca: bhūmer gandha-guṇān bhuṅkṣe pibaś cāpomayān rasān | jyotiṣāṁ paśyase rūpaṁ spṛśasy anilajān guṇān ||
អធ្វរយូបាននិយាយថា៖ «ឱ យតី! អ្នកទទួលយកគុណនៃក្លិនក្រអូបរបស់ផែនដី; អ្នកផឹករសជាតិដែលកើតពីទឹក; អ្នកមើលឃើញរូប—គុណនៃភ្លើង និងពន្លឺ; ហើយអ្នកប៉ះពាល់គុណនៃស្បর্শដែលកើតពីខ្យល់។ ទោះអ្នកអះអាងថាជីវិតស្ថិតនៅក្នុងសត្វទាំងអស់ ក៏អ្នកនៅតែប្រើអារម្មណ៍ទាំងឡាយជាមួយវត្ថុរបស់វា—ដូច្នេះ អ្នកនឹងសម្របសម្រួលពាក្យអះអាងនោះជាមួយជីវិតដែលអ្នករស់នៅដូចម្តេច?»
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the linkage between the senses and the elemental qualities (smell–earth, taste–water, form–fire/light, touch–wind). It challenges a purely verbal claim about universal life/spirit by pointing to embodied experience: one still engages sense-objects, so one must explain how such engagement fits with one’s philosophical position and ethical restraint.
In a didactic exchange, the Adhvaryu priest addresses the interlocutor (in this section framed as a Brahmin speaker elsewhere) and argues by enumeration of sensory enjoyments. He uses the standard mapping of elements to qualities to press a question about consistency between doctrine and conduct.