Shloka 4
Pañcahotṛ-Vidhāna and the Dispute of the Five Vāyus (पञ्चहोतृविधानम् — पञ्चवायूनां श्रेष्ठत्वविवादः)
ब्राह्मण उवाच प्राणेन सम्भूतो वायुरपानो जायते ततः । अपाने सम्भूतो वायुस्ततो व्यान: प्रवर्तते
brāhmaṇa uvāca—prāṇena sambhūto vāyur apāno jāyate tataḥ | apāne sambhūto vāyus tato vyānaḥ pravartate |
ព្រះព្រាហ្មណ៍បានមានព្រះវាចា៖ «ពីប្រាណ កើតអបាន; ហើយពីអបាន វ្យានក៏ចេញមក ហើយចាប់ផ្តើមដំណើរការ។ ដូច្នេះ ដង្ហើមនីមួយៗ កើតឡើងដោយការគាំទ្រពីមួយទៀត»។ ដោយហេតុនេះ ដង្ហើមជីវពលទាំងប្រាំ—ចង់ដឹងថា អ្នកណាជាអធិបតីពិត—បានចូលទៅជិតព្រះបិតាមហា ប្រាហ្មា ហើយទូលសួរឲ្យទ្រង់ប្រកាសអ្នកដែលជា “श्रेष्ठ” (ល្អបំផុត) ដើម្បីឲ្យអ្នកនោះក្លាយជាប្រធានក្នុងចំណោមពួកគេ។
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse introduces the interdependence of the vital airs: each functions by support from another, and their question to Brahmā frames an inquiry into what truly deserves primacy—suggesting that ‘greatness’ is to be discerned by sustaining power and essential function rather than mere assertion.
A Brahmin narrator describes how the life-winds arise and operate in sequence (prāṇa giving rise to apāna, and apāna to vyāna). The five vāyus then approach Brahmā, the grandsire, asking him to name the श्रेष्ठ among them so that one may be acknowledged as the leader.