Shloka 193
अध्याय ६ — युधिष्ठिरस्य वैराग्य-वाक्यं धृतराष्ट्रस्य वनगमनाभिलाषश्च
Chapter 6: Yudhiṣṭhira’s Renunciatory Appeal and Dhṛtarāṣṭra’s Resolve for the Forest
कोशेन पोरैर्दण्डेन ये चास्य प्रियकारिण: । यदि अपनेमें युद्धकी शक्ति न हो तो मन्त्रियोंके साथ उस आक्रमणकारी राजाकी शरणमें जाय तथा कोश
dhṛtarāṣṭra uvāca | kośena pauraiḥ daṇḍena ye cāsya priyakāriṇaḥ | yadi ātmany yuddhaśaktir na syāt tadā mantribhiḥ saha tasya ākrāntur rāño śaraṇaṃ vrajet | kośaṃ paurān manuṣyān daṇḍaśaktiṃ ca anyāni ca priyāṇi karmāṇi sarvāṇi samarpya taṃ pratidvandvinaṃ nivartayituṃ yateta |
ធ្រតរាស្ត្រ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «បើមិនឃើញកម្លាំងក្នុងខ្លួនសម្រាប់ធ្វើសង្គ្រាមទេ នោះត្រូវទៅជាមួយមន្ត្រីទាំងឡាយ សុំការការពារពីស្តេចអ្នកឈ្លានពាននោះ។ ដោយបូជាថ្វាយទ្រព្យសម្បត្តិក្នុងឃ្លាំងរាជ្យ ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងទីក្រុង អំណាចទណ្ឌកម្ម និងអ្វីៗផ្សេងទៀតដែលជាទីស្រឡាញ់ និងអាចបម្រើបាន ត្រូវខិតខំឲ្យគូប្រជែងនោះត្រឡប់ថយក្រោយ»។
धघतयाट्र उवाच
Educational Q&A
When the capacity to resist by force is absent, rājadharma may require a pragmatic choice: seek protection through diplomacy and submission, even at the cost of wealth and administrative power, in order to prevent greater destruction and to preserve lives.
Dhṛtarāṣṭra articulates a policy option for a threatened ruler: if war-strength is lacking, approach the aggressor with ministers, offer resources such as treasury, citizens’ support, and coercive authority, and attempt to induce the rival to withdraw.