Shloka 24
धृतराष्ट्रस्य पश्चात्तापः तथा वनप्रस्थानानुज्ञा | Dhṛtarāṣṭra’s Remorse and Request for Forest-Retirement
सर्वे मन्त्रगृहे वर्ज्या ये चापि जडपड़व: । “जहाँ अधिक घास-फूस या झाड़-झंखाड़ न हो, ऐसे जंगलमें भी गुप्त मन्त्रणा की जा सकती है; परंतु रात्रिके समय इन स्थानोंमें किसी तरह गुप्त सलाह नहीं करनी चाहिये। मनुष्योंका अनुसरण करनेवाले जो वानर और पक्षी आदि हैं, उन सबको तथा मूर्ख एवं पंगु मनुष्योंको भी मन्त्रणा-गृहमें नहीं आने देना चाहिये || २३ $ ।। मन्त्रभेदे हि ये दोषा भवन्ति पृथिवीक्षिताम्
sarve mantragṛhe varjyā ye cāpi jaḍapaṅgavaḥ | mantrabhede hi ye doṣā bhavanti pṛthivīkṣitām ||
វៃសម្បាយណៈបាននិយាយថា៖ «អ្នកដែលមានបញ្ញាខ្សោយ ឬពិការ ត្រូវហាមមិនឲ្យចូលក្នុងបន្ទប់ប្រជុំ។ ព្រោះពេលអាថ៌កំបាំងនៃការពិភាក្សាត្រូវបែកធ្លាយ នោះកំហុស និងមហន្តរាយដែលកើតឡើងចំពោះព្រះមហាក្សត្រដែលគ្រប់គ្រងផែនដី គឺធ្ងន់ធ្ងរណាស់»។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Confidential counsel is a pillar of righteous and effective kingship; therefore, one must prevent any breach of deliberations, since leaked strategy brings serious harm to rulers and their realm.
Vaiśampāyana continues a discourse on proper conduct in royal deliberation, advising who should be excluded from the council-chamber and warning that disclosure of counsel leads to dangerous consequences for kings.