Shloka 23
“भरतश्रेष्ठ! प्रभो! तुमने राजनीति बहुत बार सुनी है; अतः तुम्हें संदेश देने लायक कोई बात मुझे नहीं दिखायी देती। तुमने मेरे लिये बहुत कुछ किया है ।। वैशम्पायन उवाच इत्युक्तवचनं तं तु नूपो राजानमब्रवीत् । न मामहसि धर्मज्ञ परित्यक्तुमनागसम्,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! जब राजा धूृतराष्ट्रने वैसी बात कही, तब युधिष्ठिरने उनसे इस प्रकार कहा--'धर्मके ज्ञाता महाराज! आप मेरा परित्याग न करें, क्योंकि मैं सर्वथा निरपराध हूँ
vaiśampāyana uvāca | ity uktavacanaṃ taṃ tu nṛpo rājānam abravīt | na mām arhasi dharmajña parityaktuṃ anāgasam ||
«ឱ ភារតៈដ៏ប្រសើរ! ឱ ព្រះអម្ចាស់! អ្នកបានស្តាប់នយោបាយជាញឹកញាប់ហើយ; ដូច្នេះ ខ្ញុំមិនឃើញអ្វីដែលសមនឹងផ្ញើសារណែនាំទៀតឡើយ។ អ្នកបានធ្វើសម្រាប់ខ្ញុំច្រើនណាស់»។ វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ ពេលព្រះរាជាធិរាជធ្រិតរាស្ត្រ បាននិយាយពាក្យដូច្នោះហើយ ព្រះយុធិષ્ઠិរ បានឆ្លើយទៅកាន់ព្រះអង្គថា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ អ្នកដឹងធម៌! សូមកុំបោះបង់ខ្ញុំឡើយ ព្រោះខ្ញុំគ្មានកំហុសសោះ»។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights an ethical appeal rooted in dharma: one should not abandon a blameless person, especially when bonds of duty and care remain. Yudhiṣṭhira frames the relationship in moral terms—responsibility should be guided by righteousness rather than withdrawal or resentment.
After Dhṛtarāṣṭra has spoken (in context, about leaving/withdrawing), Yudhiṣṭhira responds directly, addressing him as a knower of dharma and pleading that he not forsake him, asserting his own innocence (anāgasa). Vaiśampāyana narrates this exchange to Janamejaya.