Shloka 163
धृतराष्ट्रस्य पाण्डवेषु प्रीति-वृत्तान्तः | Dhṛtarāṣṭra’s Affectionate Disposition toward the Pāṇḍavas
ममापराधात् तत् सर्वमनुज्ञातं च कौरवै: । धृतराष्ट्र बोले--मित्रो! आपलोगोंको यह मालूम ही है कि कौरववंशका विनाश किस प्रकार हुआ है। समस्त कौरव इस बातको जानते हैं कि मेरे ही अपराधसे सारा अनर्थ हुआ है
mamāparādhāt tat sarvam anujñātaṃ ca kauravaiḥ |
ធೃತរાષ્ટ્રបានមានពាក្យថា៖ «ដោយសារកំហុសរបស់ខ្ញុំផ្ទាល់ អ្វីៗទាំងអស់នោះបានកើតឡើង—ហើយក៏ត្រូវបានកោរវៈទាំងឡាយអនុញ្ញាត និងយល់ព្រមផងដែរ»។ ក្នុងការសារភាពនេះ ព្រះអង្គទទួលយកទំនួលខុសត្រូវខាងធម្មៈចំពោះមហាវិនាស ហើយក៏ទទួលស្គាល់ការចូលរួមរួមគ្នារបស់វង្សកោរវៈ ដែលបានអនុញ្ញាតឲ្យអធម្មៈដំណើរការដោយគ្មានការទប់ស្កាត់។
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
Adharma is sustained not only by the principal wrongdoer but also by those who permit it; ethical collapse arises from personal failure in leadership and collective assent, and its consequences become unavoidable.
In the aftermath of the great destruction, Dhṛtarāṣṭra speaks in a tone of remorse, admitting that the calamity occurred due to his own fault, while noting that the Kauravas too consented to the course of events.