Shloka 9
Bhāgīrathī-tīra-śauca, Kurukṣetra-gamana, and Śatayūpa-āśrama-dīkṣā (गङ्गातीरशौच–कुरुक्षेत्रगमन–शतयूपाश्रमदीक्षा)
जामय: पूजिता: कच्चित् तव गेहे नरर्षभ । नरश्रेष्ठ! तुम्हारे राज्यमें स्त्रियों, बालकों और वृद्धोंको दुःख तो नहीं भोगना पड़ता? वे जीविकाके लिये भीख तो नहीं माँगते हैं? तुम्हारे घरमें सौभाग्यवती बहू-बेटियोंका आदर- सत्कार तो होता है न? ।।
Dhṛtarāṣṭra uvāca: Jāmayaḥ pūjitāḥ kaccit tava gehe nararṣabha? Naraśreṣṭha! Tava rājyaṁe striyo bālakāś ca vṛddhāś ca duḥkhaṁ na bhogayanti? Te jīvikārthaṁ bhikṣāṁ na yācante? Tava gehe saubhāgyavatīnāṁ vadhū-duhitṝṇāṁ ādarasatkāraḥ kaccid bhavati? Kaccid rājarṣivaṁśo ’yaṁ tvām āsādya mahīpatim…
ធ្រឹតរាស្ត្រ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ បុរសដ៏ប្រសើរ—ស្ត្រីនៅក្នុងគេហដ្ឋានរបស់អ្នក តើត្រូវបានគោរពបូជាដោយសមគួរឬ? ឱ អ្នកល្អបំផុតក្នុងចំណោមមនុស្ស—នៅក្នុងនគររបស់អ្នក ស្ត្រី កុមារ និងមនុស្សចាស់ តើរស់នៅដោយមិនត្រូវទ្រាំទុក្ខវេទនាឬ? ពួកគេមិនត្រូវបង្ខំឲ្យសុំទានសម្រាប់ជីវិតទេឬ? ហើយនៅក្នុងផ្ទះរបស់អ្នក កូនប្រសាស្រី និងកូនស្រីដែលមានសោភ័ណសំណាង តើត្រូវបានទទួលការគោរព និងការស្វាគមន៍ដែរឬទេ? ត្រកូលរាជឥសីនេះ ដែលបានទទួលអ្នកជាស្តេច តើនៅតែរីកចម្រើនបន្តទៅទៀតឬ…?»
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
A king’s legitimacy is measured by dharma in practice: safeguarding the vulnerable (women, children, elders), preventing destitution and begging, and maintaining honor and respectful treatment within the household—especially toward daughters-in-law and daughters.
Dhṛtarāṣṭra poses traditional ‘kaccit’ welfare-questions to a ruler, checking whether the realm and household are well-governed: whether dependents suffer, whether poverty has driven people to beg, and whether women of the family receive due respect—framing good kingship as care and social order.