Shloka 36
ययाति–देवयानी संवादः
Yayāti–Devayānī Dialogue and Śukra’s Consent
गृहीत्वा श्रमभारार्तों वटवृक्ष॑ं समाश्रित: । गावश्व सहिता: सर्वा वृक्षच्छायामुपाश्रिता:,उन्हें देखते ही देवयानीने पूछा--/आज आपने लौटनेमें विलम्ब क्यों किया?” इस प्रकार पूछनेपर कचने शुक्राचार्यकी कनन््यासे कहा--“भामिनि! मैं समिधा, कुश आदि और काष्ठका भार लेकर आ रहा था। रास्तेमें थकावट और भारसे पीड़ित हो एक वटवृक्षके नीचे ठहर गया। साथ ही सारी गौएँ भी उसी वृक्षकी छायामें आकर विश्राम करने लगीं
gṛhītvā śramabhārārto vaṭavṛkṣaṃ samāśritaḥ | gāvaśva-sahitāḥ sarvā vṛkṣacchāyām upāśritāḥ ||
សុក្របាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំកាន់បន្ទុកធ្ងន់ ហើយនឿយហត់ដោយភាពលំបាក ដូច្នេះបានទៅជ្រកក្រោមដើមពោធិ៍ (បន្យាន) មួយ។ ហ្វូងគោទាំងអស់ ព្រមទាំងសេះផង ក៏បានមកសម្រាកនៅក្រោមម្លប់ដើមនោះដែរ»។
शुक्र उवाच
Educational Q&A
The verse highlights simple dharma in daily conduct: acknowledging fatigue honestly, taking appropriate rest, and ensuring the well-being of dependent animals. It frames rest and care not as negligence but as responsible action within one’s duties.
Śukra explains that while carrying a heavy load he became tired and stopped under a banyan tree; the cows and horses accompanying him also gathered there to rest in the shade.