Shloka 30
Ādi-parva, Adhyāya 73: Devayānī–Śarmiṣṭhā Dispute, Confinement in the Well, and Yayāti’s Rescue
परं चाभिप्रयातस्य चक्र तस्य महात्मन: । भविष्यत्यप्रतिहतं सततं चक्रवर्तिन:,'शत्रुओंपर आक्रमण करनेवाले उस महामना चक्रवर्ती नरेशकी सेना सदा अप्रतिहत होगी। उसकी गतिको कोई रोक नहीं सकेगा”
paraṁ cābhiprayātasya cakra tasya mahātmanaḥ | bhaviṣyaty apratihataṁ satataṁ cakravartinaḥ ||
វៃសម្បាយណៈបាននិយាយថា៖ «នៅពេលព្រះមហាត្មា អធិរាជចក្រាវર્તិនោះ ធ្វើដំណើរទៅមុខ អំណាចអធិរាជរបស់ព្រះអង្គនឹងក្លាយជាមិនអាចទប់ស្កាត់បានជានិច្ច។ កងទ័ពរបស់ចក្រាវর্তិនោះ ដែលតែងតែប៉ងវាយបំបាក់សត្រូវ នឹងមិនអាចប្រឆាំងបានឡើយ—គ្មាននរណាអាចរារាំងដំណើររបស់វាបាន»។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes the ideal of sovereign authority as effective and unhindered when aligned with rightful kingship: the cakravartin’s advance is portrayed as unstoppable, suggesting that legitimate, resolute rule manifests as unopposed momentum in protecting and subduing adversaries.
Vaiśaṃpāyana describes the onward march of a great-souled emperor: as he proceeds, his ‘wheel’ of dominion and his army remain continually unimpeded, able to attack enemies and advance without being checked.