Shloka 23
Śakuntalā’s Satya-Discourse and the Recognition of Bharata (शकुन्तला–सत्योपदेशः; भरतप्रतिग्रहः)
श्रोतुमिच्छामि तत्त्वज्ञ सर्व मतिमतां वर । भगवन! वीरवर दुष्यन्तने शकुन्तलाको कैसे प्राप्त किया? मैं पुरुषसिंह दुष्यन्तके उस चरित्रको विस्तारपूर्वक सुनना चाहता हूँ। तत्त्वज्ञ मुने! आप बुद्धिमानोंमें श्रेष्ठ हैं। अतः ये सब बातें बताइये
janamejaya uvāca | śrotum icchāmi tattvajña sarvaṁ matimatāṁ vara | bhagavan vīravara duṣyantena śakuntalā kathaṁ prāptā | ahaṁ puruṣasiṁha duṣyantasya tac caritraṁ vistareṇa śrotum icchāmi || gadāmaṇḍalatattvajñaḥ pracāramitavikramaḥ | tomarair asibhiś cāpi gadāmusalakampanaiḥ ||
ជនមេជ័យបាននិយាយថា៖ «ឱ អ្នកដឹងសច្ចៈ ជាអ្នកលើសគេក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញ! ខ្ញុំប្រាថ្នាចង់ស្តាប់គ្រប់យ៉ាង។ ព្រះគ្រូដ៏គួរគោរព—វីរបុរសទុស្ស្យន្តៈបានទទួលសកុន្តលា ដោយរបៀបណា? ខ្ញុំចង់ស្តាប់ដោយលម្អិតអំពីជីវប្រវត្តិ និងចរិតរបស់ទុស្ស្យន្តៈ អ្នកដូចសិង្ហក្នុងចំណោមមនុស្ស។ ដូច្នេះ សូមប្រាប់រឿងទាំងនេះទាំងអស់។» (បន្តរឿងរ៉ាវ:) ស្តេចមានពលកម្លាំងអសীম ជំនាញក្នុងសិល្បៈបង្វិលគុណដាវគុណគោល (mace)។ ដោយលំពែង ដាវ និងការវាយដោយគុណដាវ និងដំបង ព្រះអង្គបានល្បាតទៅមក សម្លាប់ដំរីព្រៃដែលដើរលេងតាមចិត្ត។ ព្រះមហាក្សត្រដ៏អស្ចារ្យក្នុងវីរភាព និងទាហានស្រឡាញ់សង្គ្រាមរបស់ព្រះអង្គ បានស្វែងរកគ្រប់ជ្រុងជ្រោយនៃព្រៃធំនោះ។ សិង្ហ និងខ្លា បានរត់ចេញពីព្រៃ; ហ្វូងសត្វជាច្រើន ដែលមេហ្វូងត្រូវសម្លាប់ បានរត់ដោយភ័យរន្ធត់ ខណៈហ្វូងផ្សេងៗទៀតស្រែករំជួលដោយទុក្ខ។ រងទុក្ខដោយស្រេកទឹក ពួកវាទៅកាន់ទន្លេស្ងួត ហើយពេលរកមិនឃើញទឹក ក៏ធ្លាក់ក្នុងភាពអស់សង្ឃឹម; រត់រហ័សដោយភ័យខ្លាចរហូតអស់កម្លាំង ក៏សន្លប់ដួលចុះ។ សត្វជាច្រើន ត្រូវបំផ្លាញដោយឃ្លាន ស្រេក និងនឿយហត់ បានដេករាយប៉ាយលើដី។
जनमेजय उवाच
Educational Q&A
The passage foregrounds the ethic of attentive inquiry: Janamejaya approaches a qualified sage (tattvajña, matimatāṁ vara) and requests a detailed account, implying that understanding dharma and royal conduct depends on learning from reliable transmitters. The accompanying hunting description also implicitly raises the moral tension between royal prowess and the collateral suffering inflicted on living beings and the forest.
Janamejaya asks the sage to narrate in detail how King Duṣyanta came to meet/obtain Śakuntalā. The narrative then depicts Duṣyanta’s martial skill and a sweeping hunt through a vast forest, where the king and his troops scour the terrain, driving predators away and causing herds of animals to scatter, suffer thirst, and collapse from exhaustion.