Shloka 10
Śakuntalā-Janma-Nāmakaraṇa (Birth and Naming of Śakuntalā) | शकुन्तला-जन्म-नामकरणम्
दक्षस्त्वजायताड्गुष्ठाद् दक्षिणाद् भगवानृषि: । ब्रह्मण: पृथिवीपाल शान्तात्मा सुमहातपा:,भूमिपाल! ब्रह्माजीके दाहिने अँगूठेसे महातपस्वी शान्तचित्त महर्षि भगवान् दक्ष उत्पन्न हुए
dakṣas tv ajāyatāṅguṣṭhād dakṣiṇād bhagavān ṛṣiḥ | brahmaṇaḥ pṛthivīpāla śāntātmā sumahātapāḥ ||
វៃសម្បាយនៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! ពីមេដៃស្តាំរបស់ព្រះព្រហ្មា បានកើតឥសីដ៏គួរគោរព ឈ្មោះ ទក្សៈ—មានចិត្តស្ងប់ និងមានតបៈដ៏អស្ចារ្យយ៉ាងខ្លាំង»។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse links cosmic and social order to tapas and śānti: the progenitor Dakṣa arises from Brahmā characterized by great austerity and a tranquil self, implying that disciplined restraint and inner calm are foundational virtues for creation, leadership, and dharmic order.
Vaiśampāyana continues a genealogical/cosmogonic account, telling the king that the sage Dakṣa—renowned as a progenitor—was born from Brahmā’s right thumb, described as serene-minded and intensely ascetic.