Shloka 49

Duḥṣantasya Vana-praveśaḥ

King Duḥṣanta’s Entry into the Forest Hunt

Devanagari script

वायुना प्रेर्यमाणस्तु धूम्राय मुदमन्वगात्‌ । तस्य रेत: प्रचस्कन्द चरतो गहने वने,उस समय कामोददीपक वायुसे प्रेरित हो राजाके मनमें रतिके लिये स्त्रीविषयक प्रीति उत्पन्न हुई। इस प्रकार वनमें विचरनेवाले राजा उपरिचरका वीर्य स्खलित हो गया

Transliteration

vāyunā preryamāṇas tu dhūmrāya mudam anvagāt | tasya retaḥ pracaskanda carato gahane vane ||

Translation

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ ត្រូវខ្យល់ដែលបញ្ឆេះកាមតណ្ហាជំរុញ ចិត្តព្រះរាជាប្រែទៅរកសេចក្តីរីករាយផ្លូវកាម។ ខណៈព្រះអង្គដើរនៅក្នុងព្រៃក្រាស់ វីរុទ្ធរបស់ព្រះអង្គបានស្រកដោយមិនស្ម័គ្រចិត្ត—ហេតុការណ៍មួយដែលបើកផ្លូវទៅកាន់ស្ថានការណ៍អស្ចារ្យនៃការបង្កកំណើត និងវង្សត្រកូល។

Word by Word

वायुनाby the wind

प्रेर्यमाणःbeing impelled

तुbut/indeed

धूम्रायto Dhūmra (name of a being)

मुदम्joy/delight

अन्वगात्followed/attained

तस्यof him/of that

रेतःsemen

प्रचस्कन्दspurted forth/fell out

चरतःof (him) wandering

गहनेin the dense (place)

वनेin the forest

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

Vāyu (wind)

Dhūmrā

Uparicara (king, implied by context)

forest (vana)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes