Shloka 1

सर्पसत्रे हुतानां नागानां नामपरिगणनम् | Enumeration of Nāgas Consumed in the Sarpasatra Fire

Devanagari script

पम्प बछ। अंक द्विपञज्चाशत्तमो<ड ध्याय: सर्पसत्रका आरम्भ और उसमें सर्पोका विनाश सौतिरुवाच ततः कर्म प्रववृते सर्पसत्रविधानत: । पर्यक्रामंश्व विधिवत्‌ स्वे स्वे कर्मणि याजका:,उग्रश्रवाजी कहते हैं--शौनक! तदनन्तर सर्पयज्ञकी विधिसे कार्य प्रारम्भ हुआ। सब याजक विधिपूर्वक अपने-अपने कर्ममें संलग्न हो गये

Transliteration

tataḥ karma pravavṛte sarpasatravidhānataḥ | paryakrāmaṃś ca vidhivat sve sve karmaṇi yājakāḥ ||

Translation

ឧគ្រស្រវា (សូត) បាននិយាយថា៖ «ឱ សោនក! បន្ទាប់មក ពិធីសព្វសត្រ—យញ្ញសម្រាប់ពស់—ត្រូវបានចាប់ផ្តើមឡើងតាមវិធីវិន័យដែលបានកំណត់។ ពួកយាជក (បូជាចារ្យ) ទាំងអស់ បានដើរតាមបទបញ្ជាដោយត្រឹមត្រូវ ហើយម្នាក់ៗបានចូលរួមយ៉ាងពេញទំហឹងក្នុងភារកិច្ចរបស់ខ្លួន»។ និទាននេះរំលេចអំណាចនៃពិធីដែលអនុវត្តត្រឹមត្រូវ—អាចបង្កផលធំធេង—ហើយក៏បង្ហាញភាពតានតឹងផ្នែកធម៌នៃការប្រើវិធីសាស្ត្រសក្ការៈដើម្បីបំផ្លាញ។

Word by Word

• {'tataḥ': 'then

• thereafter', 'karma': 'ritual act

• rite', 'pravavṛte': 'began

• commenced', 'sarpasatra': 'serpent-sacrifice

• snake-sacrifice (a satra-type long rite)', 'vidhānataḥ': 'according to ordinance

• by rule', 'paryakrāman': 'they proceeded

• they went about (their tasks)', 'ca': 'and', 'vidhivat': 'in due form

• according to proper ritual method', 'sve sve': 'each his own

• respectively', 'karmaṇi': 'in the duty/act

• in the ritual function', 'yājakāḥ': 'sacrificial priests

Speaker

जनमेजय उवाच

Characters & Entities

• Śaunaka
• Ugraśravas (Sauti)
• sarpasatra (serpent-sacrifice)
• yājakāḥ (officiating priests)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights the potency of properly performed, rule-governed action (vidhi). It also sets up an ethical question central to the snake-sacrifice episode: even when a rite is executed flawlessly, its moral weight depends on intention and consequence—ritual correctness does not automatically equal righteousness.

What is happening in the narrative?

After the decision to conduct the serpent-sacrifice, the ceremony formally begins. The priests take up their designated roles and proceed according to the established ritual procedure, initiating the process that will draw serpents toward destruction.