Shloka 47
सर्पसत्रे ऋत्विजः सदस्याश्च — Officiants and Assembly at Janamejaya’s Serpent-Sacrifice
इस प्रकार श्रीमहाभारत आदिपव॑के अन्तर्गत आस्तीकपर्वमें जरत्कारुका तपस्याके लिये निष्क्रणविषयक सैंतालीसवाँ अध्याय पूरा हुआ
iti prakāraṁ śrīmahābhārata ādiparva-ke antargata āstīkaparva-meṁ jaratkāru-kā tapasya-ke liye niṣkṛaṇa-viṣayaka saintālīsavāṁ adhyāya pūrā huā
ដូច្នេះ បានបញ្ចប់ជំពូកទី៤៧ ក្នុងអាស្ទីកបរវៈ ដែលស្ថិតនៅក្នុងអាទិបរវៈ នៃ «ស្រីមហាភារត» ស្តីអំពីការចាកចេញរបស់ ជរាត្ការុ ដើម្បីធ្វើតបស្យា (ការប្រតិបត្តិអាសេតិក)។ កំណត់បញ្ចប់នេះបង្ហាញការផ្លាស់ប្តូរពីចំណងលោកិយទៅកាន់វិន័យសមណៈ និងលេចធ្លោភាពតានតឹងផ្លូវធម៌រវាងការលះបង់ផ្ទាល់ខ្លួន និងភារកិច្ចដែលនៅតែចងភ្ជាប់ដោយវង្សត្រកូល និងផលវិបាក។
तक्षक उवाच
Educational Q&A
The colophon emphasizes a key Mahābhārata concern: the ethical balance between renunciation (tapas) and the lingering claims of duty and consequence. Even when a sage turns toward austerity, the narrative context reminds the reader that personal spiritual aims intersect with obligations tied to family, lineage, and the wider moral order (dharma).
This line is a concluding notice (colophon) stating that the chapter has ended. It identifies the work (Śrī Mahābhārata), the larger parva (Ādi Parva), the sub-section (Āstīka Parva), and the chapter’s topic: Jaratkāru’s departure in connection with undertaking austerities.