Shloka 22
शृङ्गिशापः—तक्षककाश्यपसंवादः (Śṛṅgī’s Curse and the Takṣaka–Kāśyapa Dialogue)
असनामेति वै मत्वा भरणे चाविचारिते । मोक्षभावे स्थितश्नापि मन्दीभूत: परिग्रहे,सोचा, सम्भव है। यह कन्या मेरे-जैसे नामवाली न हो। इसके भरण-पोषणका भार किसपर रहेगा, इस बातका निर्णय भी अभीतक नहीं हो पाया है। इसके सिवा मैं मोक्षभावमें स्थित हूँ, यही सोचकर उन्होंने पत्नी-परिग्रहमें शिथिलता दिखायी। भृगुनन्दन! इसीलिये पहले उन्होंने वासुकिसे उस कन्याका नाम पूछा और यह स्पष्ट कह दिया---मैं इसका भरण-पोषण नहीं करूँगा”
asanāmeti vai matvā bharaṇe cāvicārite | mokṣabhāve sthitaś cāpi mandībhūtaḥ parigrahe |
តក្កសកៈ បាននិយាយថា៖ «ដោយគិតថា ‘នាងប្រហែលមិនមានឈ្មោះដូចខ្ញុំទេ’ ហើយរឿងថា ភារកិច្ចចិញ្ចឹមបីបាច់នាងនឹងធ្លាក់លើអ្នកណា ក៏មិនទាន់បានកំណត់ច្បាស់; គាត់ទោះស្ថិតក្នុងចិត្តបែបបោះបង់សង្ឃឹមទៅរកមោក្ខៈ ក៏ក្លាយជាស្ទាក់ស្ទើរ ក្នុងការទទួលភរិយា។ ដូច្នេះ ឱ វង្សភ្ជូ! គាត់បានសួរវាសុកិជាមុនអំពីឈ្មោះក្មេងស្រី ហើយបាននិយាយច្បាស់ថា៖ ‘ខ្ញុំនឹងមិនទទួលភារកិច្ចចិញ្ចឹមនាងទេ’»។
तक्षक उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical tension between renunciant ideals (mokṣa-bhāva) and concrete social duties: one should not accept a relationship or responsibility (parigraha) without clarity about obligations such as maintenance (bharaṇa).
Takṣaka explains that a prospective acceptance of a girl is delayed/declined because her name and, more importantly, the responsibility for her upkeep have not been settled; therefore the person asks Vāsuki her name first and explicitly refuses to bear the burden of her maintenance.