Shloka 4
Garuḍa’s Inquiry on Permissible Prey and Vinatā’s Counsel (ब्राह्मणावध्यता–उपदेशः)
Devanagari script
मातुरन्तिकमागच्छत् परं तीरं महोदथे: । उग्रश्रवाजी कहते हैं--तदनन्तर इच्छानुसार चलने तथा रुचिके अनुसार पराक्रम प्रकट करनेवाले पक्षी गरुड अपने भाई अरुणको पीठपर चढ़ाकर पिताके घरसे माताके समीप महासागरके दूसरे तटपर आये || ३ $ ।। तत्रारुणश्न निक्षिप्तो दिशं पूर्वा महाद्युति:
Translation
បន្ទាប់មក គាត់បានទៅដល់ជិតម្តាយ នៅឯឆ្នេរឆ្ងាយនៃមហាសមុទ្រ។ ឧគ្រស្រវា បាននិយាយថា៖ បក្សីគរុឌ ដែលអាចធ្វើដំណើរតាមចិត្ត និងបង្ហាញវីរភាពតាមចំណង់ បានដាក់បងប្រុសអរុណលើខ្នង ហើយចេញពីផ្ទះឪពុក មកដល់ជិតម្តាយ នៅឯឆ្នេរផ្សេងទៀតនៃមហាសមុទ្រ។ នៅទីនោះ អរុណដ៏មានពន្លឺធំ ត្រូវបានដាក់ចុះ ដោយមុខទៅទិសកើត។
Word by Word
मातुःof (his) mother
मातुः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमातृ
FormFeminine, Genitive, Singular
अन्तिकम्near; vicinity
अन्तिकम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअन्तिक
FormNeuter, Accusative, Singular
आगच्छत्came
आगच्छत्:
TypeVerb
Rootआ-गम्
FormImperfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
परम्other; farther
परम्:
TypeAdjective
Rootपर
FormNeuter, Accusative, Singular
तीरम्shore; bank
तीरम्:
Karma
TypeNoun
Rootतीर
FormNeuter, Accusative, Singular
महोदधेःof the great ocean
महोदधेः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहोदधि
FormMasculine, Genitive, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
अरुणःAruṇa
अरुणः:
Karma
TypeNoun
Rootअरुण
FormMasculine, Nominative, Singular
निक्षिप्तःplaced; set down
निक्षिप्तः:
TypeAdjective
Rootनि-क्षिप्
FormMasculine, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त)
दिशम्direction
दिशम्:
Karma
TypeNoun
Rootदिश्
FormFeminine, Accusative, Singular
पूर्वाम्eastern
पूर्वाम्:
TypeAdjective
Rootपूर्व
FormFeminine, Accusative, Singular
महाद्युतिःthe great-splendored one (Garuda)
महाद्युतिः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाद्युति
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
युपर्ण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes