Shloka 9
Sundopasundayoḥ Tapas–Varadāna–Prasaṅgaḥ
Sunda and Upasunda: Austerities and the Boon
Devanagari script
आर्यव्रतश्न॒ पाज्चाल्यो न स राजा धनप्रिय: । न संत्यक्ष्यति कौन्तेयान् राज्यदानैरपि ध्रुवम्,पांचालराज ट्रुपद श्रेष्ठ व्ररका पालन करनेवाले हैं। वे धनके लोभी नहीं हैं। अतः तुम अपना सारा राज्य दे दो, तो भी यह निश्चय है कि वे कुन्ती-पुत्रोंका परित्याग नहीं करेंगे
Translation
កರ್ಣៈបាននិយាយថា៖ «ស្តេចបញ្ចាល ត្រុបដៈ ជាអ្នកប្រកាន់ខ្ជាប់វត្តធម៌របស់អរិយជន; ព្រះអង្គមិនលោភលន់ទ្រព្យសម្បត្តិទេ។ ដូច្នេះ ទោះអ្នកផ្តល់រាជ្យទាំងមូលក៏ដោយ ក៏ព្រះអង្គមិនបោះបង់កូនប្រុសរបស់កុន្តី—ពួកកោន្តេយ—ជាដាច់ខាត»។
Word by Word
आर्यव्रतःone who follows noble vows / righteous in conduct
आर्यव्रतः:
Karta
TypeAdjective
Rootआर्यव्रत
FormMasculine, Nominative, Singular
पाञ्चाल्यःthe Panchala king (Drupada)
पाञ्चाल्यः:
Karta
TypeNoun
Rootपाञ्चाल्य
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
धनप्रियःfond of wealth / greedy for money
धनप्रियः:
Karta
TypeAdjective
Rootधनप्रिय
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
सन्त्यक्ष्यतिwill abandon / will give up
सन्त्यक्ष्यति:
TypeVerb
Rootत्यज्
FormSimple Future (Luṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
कौन्तेयान्the sons of Kunti (Pandavas)
कौन्तेयान्:
Karma
TypeNoun
Rootकौन्तेय
FormMasculine, Accusative, Plural
राज्यदानैःby gifts of kingdom / even by offering the kingdom
राज्यदानैः:
Karana
TypeNoun
Rootराज्यदान
FormNeuter, Instrumental, Plural
अपिeven; also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
ध्रुवम्certainly; surely
ध्रुवम्:
TypeIndeclinable
Rootध्रुव
Speaker
कर्ण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes