Shloka 231
Adhyāya 196: Droṇa’s Conciliatory Counsel and Karṇa’s Suspicion of Counsel (मन्त्र-नय-विवादः)
Devanagari script
ततो देवो गिरिशो वज्रपारणिं विवृत्य नेत्रे कुपितो5भ्युवाच । दरीमेतां प्रविश त्वं शतक्रतो यन्मां बाल्यादवमंस्था: पुरस्तात्
Transliteration
tato devo giriśo vajrapāraṇiṁ vivṛtya netre kupito ’bhyuvāca | darīm etāṁ praviśa tvaṁ śatakrato yan māṁ bālyād avamaṁsthāḥ purastāt ||
Translation
បន្ទាប់មក ព្រះគិរីសៈ (ព្រះសិវៈ) បើកភ្នែកឡើង ហើយដោយកំហឹង បានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ វជ្របាណិ (ឥន្ទ្រ) ថា៖ «ឱ សតក្រតុ! ចូលទៅក្នុងរូងភ្នំនេះចុះ ព្រោះតាំងពីក្មេងមក អ្នកបានមើលងាយ និងប្រមាថខ្ញុំចំពោះមុខជានិច្ច»។
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
देवःthe god
देवः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
गिरिशःGiriśa (Śiva, lord of mountains)
गिरिशः:
Karta
TypeNoun
Rootगिरिश
FormMasculine, Nominative, Singular
वज्रपाणिम्Vajrapāṇi (Indra, 'he whose hand has the thunderbolt')
वज्रपाणिम्:
Karma
TypeNoun
Rootवज्रपाणि
FormMasculine, Accusative, Singular
विवृत्यhaving opened
विवृत्य:
TypeVerb
Rootवि-√वृ (वृणोति/वृणुते)
Formक्त्वा (absolutive), Parasmaipada/Atmanepada (absolutive, voice-neutral)
नेत्रेthe two eyes
नेत्रे:
Karma
TypeNoun
Rootनेत्र
FormNeuter, Accusative, Dual
कुपितःangered
कुपितः:
TypeAdjective
Rootकुपित
FormMasculine, Nominative, Singular
अभ्युवाचsaid to, addressed
अभ्युवाच:
TypeVerb
Rootअभि-√वच्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
दरीम्cave, cleft
दरीम्:
Karma
TypeNoun
Rootदरी
FormFeminine, Accusative, Singular
एताम्this
एताम्:
TypePronoun/Adjective
Rootएतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
प्रविशenter
प्रविश:
TypeVerb
Rootप्र-√विश्
FormImperative (Loṭ), 2nd, Singular, Parasmaipada
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
शतक्रतोO Śatakratu (Indra, 'of a hundred rites')
शतक्रतो:
TypeNoun
Rootशतक्रतु
FormMasculine, Vocative, Singular
यत्because/that (which)
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Singular
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Accusative, Singular
बाल्यात्from childhood
बाल्यात्:
Apadana
TypeNoun
Rootबाल्य
FormNeuter, Ablative, Singular
अवमंस्थाःyou insulted, you slighted
अवमंस्थाः:
TypeVerb
Rootअव-√मन्थ्
FormImperfect (Laṅ), 2nd, Singular, Parasmaipada
पुरस्तात्formerly; in front
पुरस्तात्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुरस्तात्
Speaker
व्यास उवाच
Characters & Entities
V
VyāsaG
Girīśa (Śiva)V
Vajrapāṇi (Indra)Ś
Śatakratu (Indra)D
darī (cave/cavern)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes