Shloka 21
Ādi Parva, Adhyāya 178 — Royal Contestants Assemble; Cosmic Witnesses; The Bow Remains Unstrung
भगुपत्न्यो गिरिं दुर्ग हिमवन्तं प्रपेदिरे । तासामन्यतमा गर्भ भयाद् दश्ने महौजसम्,तदनन्तर भृगुवंशियोंके गर्भस्थ बालकोंकी भी हत्या करते हुए वे क्रोधान्ध क्षत्रिय सारी पृथ्वीपर विचरने लगे। इस प्रकार भृगुवंशका उच्छेद आरम्भ होनेपर भृगुवंशियोंकी पत्नियाँ उस समय भयके मारे हिमालयकी दुर्गम कन्दरामें जा छिपीं। उनमेंसे एक स्त्रीने अपने महान् तेजस्वी गर्भकों भयके मारे एक ओरकी जाँघको चीरकर उसमें रख लिया। उस वामोरुने अपने पतिके वंशकी वृद्धिके लिये ऐसा साहस किया था। उस गर्भका समाचार जानकर कोई ब्राह्मणी बहुत डर गयी और उसने शीघ्र ही अकेली जाकर क्षत्रियोंके समीप उसकी खबर पहुँचा दी। फिर तो वे क्षत्रियलोग उस गर्भकी हत्या करनेके लिये उद्यत हो वहाँ गये
bhṛgupatnyo giriṃ durgaṃ himavantaṃ prapedire | tāsām anyatamā garbhaṃ bhayād daśne mahaujasam ||
វាសិដ្ឋៈបាននិយាយថា៖ «ភរិយារបស់ពួកភ្រឹគុបានរត់គេចទៅកាន់ភ្នំដ៏រឹងមាំនៃហិមាល័យ។ ក្នុងចំណោមពួកនាង មានស្ត្រីម្នាក់ ដោយភ័យខ្លាច បានលាក់កូនក្នុងផ្ទៃដែលមានអំណាច និងពន្លឺចែងចាំង ដោយកាត់ចំហៀងភ្លៅរបស់នាង ហើយដាក់វានៅក្នុងនោះ—ជាការហ៊ានធ្វើដើម្បីរក្សា និងបន្តពូជសាសន៍ប្តី។ ពេលដំណឹងអំពីការលាក់ការមានផ្ទៃពោះនោះលេចឮ ស្ត្រីព្រាហ្មណីម្នាក់ដែលភ័យខ្លាច បានប្រញាប់ទៅតែម្នាក់ឯងជួបពួកក្សត្រីយៈ ហើយប្រាប់ពួកគេ។ ដូច្នេះ ពួកក្សត្រីយៈដែលខ្វាក់ដោយកំហឹង ហើយមានបំណងបំផ្លាញទាំងអ្នកស្នងពូជដែលមិនទាន់កើត បានទៅទីនោះ ដើម្បីសម្លាប់កូនក្នុងផ្ទៃ»។
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the ethical collapse that occurs when vengeance becomes indiscriminate—extending even to unborn life—while also portraying the dharmic impulse to preserve lineage and protect the vulnerable despite extreme danger.
During a violent persecution of the Bhṛgu line, the Bhṛgus’ wives hide in the inaccessible Himālaya. One woman conceals her pregnancy by placing the embryo in a cut in her thigh. A frightened brāhmaṇa woman reveals this to the kṣatriyas, who then go to kill the unborn child.