Shloka 20
धृष्टद्युम्नेन समागतक्षत्रियगणगणना
Dhṛṣṭadyumna’s Enumeration of Assembled Kṣatriyas
Devanagari script
असौ मृत्युरिवोग्रेण दण्डेन भगवन्नित: । प्रगृहीतेन काछेन राक्षसो5भ्येति दारुण:,“भगवन्! वह भयंकर राक्षस एक बहुत बड़ा काठ लेकर इधर ही आ रहा है, मानो साक्षात् यमराज भयानक दण्ड लिये आ रहे हैं
Transliteration
asau mṛtyur ivogreṇa daṇḍena bhagavann itaḥ | pragṛhītena kāṣṭhena rākṣaso 'bhyeti dāruṇaḥ ||
Translation
នាងនិយាយថា៖ «ឱ ព្រះគ្រូដ៏គួរគោរព! រុក្ខសដ៏សាហាវនោះកំពុងមកត្រង់មកទីនេះ កាន់ឈើធំមួយជាអាវុធ—ដូចជាមរណៈ (យមរាជ) ខ្លួនឯង កំពុងដើរមកជាមួយដំបងដ៏គួរភ័យ»។
Word by Word
असौthis (he)
असौ:
Karta
TypeNoun
Rootअसद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
मृत्युःdeath
मृत्युः:
Karta
TypeNoun
Rootमृत्यु
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
उग्रेणwith fierce
उग्रेण:
Karana
TypeAdjective
Rootउग्र
Formपुं, तृतीया, एकवचन
दण्डेनwith a staff/rod (punishing staff)
दण्डेन:
Karana
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुं, तृतीया, एकवचन
भगवन्O venerable sir!
भगवन्:
Sampradana
TypeNoun
Rootभगवत्
Formपुं, सम्बोधन, एकवचन
इतःfrom here / this way
इतः:
TypeIndeclinable
Rootइतः
प्रगृहीतेनwith (something) seized/held
प्रगृहीतेन:
Karana
TypeAdjective
Rootप्र-ग्रह् (धातु) → प्रगृहीत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुं, तृतीया, एकवचन
काष्ठेनwith a piece of wood/club
काष्ठेन:
Karana
TypeNoun
Rootकाष्ठ
Formनपुं, तृतीया, एकवचन
राक्षसःthe rakshasa (demon)
राक्षसः:
Karta
TypeNoun
Rootराक्षस
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
अभ्येतिcomes towards, approaches
अभ्येति:
TypeVerb
Rootअभि-इ (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, एकवचन
दारुणःterrible, dreadful
दारुणः:
Karta
TypeAdjective
Rootदारुण
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
Speaker
गन्धर्व उवाच
Characters & Entities
ग
गन्धर्व (Gandharva, speaker)र
राक्षस (Rākṣasa)म
मृत्यु (Mṛtyu, Death personified)द
दण्ड (staff/rod)क
काष्ठ (wooden club/log)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes