Shloka 37

Ādi-parva Adhyāya 132 — Duryodhana’s Instructions to Purocana at Vāraṇāvata

Lākṣāgṛha Planning

Devanagari script

तत्रोपकरणं गृहा नरः कश्चिद्‌ यद्च्छया । राजन्ननुजगामैक: श्वानमादाय पाण्डवान्‌,इस कार्यके लिये आवश्यक सामग्री लेकर कोई मनुष्य स्वेच्छानुसार अकेला ही उन पाण्डवोंके पीछे-पीछे चला। उसने साथमें एक कुत्ता भी ले रखा था

Transliteration

tatropakaraṇaṃ gṛhā naraḥ kaścid yadṛcchayā | rājann anujagāmaikaḥ śvānām ādāya pāṇḍavān ||

Translation

ព្រះរាជា​អើយ នៅទីនោះ មានបុរសម្នាក់យកឧបករណ៍ចាំបាច់ពីផ្ទះរបស់ខ្លួន ហើយដោយចៃដន្យបានដើរតាមពីក្រោយបណ្ឌវទាំងឡាយ តែម្នាក់ឯង ព្រមទាំងនាំឆ្កែមួយទៅជាមួយ។

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र

• उपकरणम्: equipment, requisites
• उपकरणम्: Karma
• Type: Noun
• Root: उपकरण
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• गृहा: in the house
• गृहा: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: गृह
• Form: Neuter, Locative, Singular

• नरः: a man
• नरः: Karta
• Type: Noun
• Root: नर
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• कश्चित्: someone, a certain
• कश्चित्: Karta
• Type: Pronoun
• Root: कश्चित्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• यदृच्छया: by chance, accidentally
• यदृच्छया: Karana
• Type: Noun
• Root: यदृच्छा
• Form: Feminine, Instrumental, Singular

• राजन्: O king
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• अनुजगाम: followed
• Type: Verb
• Root: अनु-गम्
• Form: Perfect, 3rd, Singular, Parasmaipada

• एकः: alone
• एकः: Karta
• Type: Adjective
• Root: एक
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• श्वानम्: a dog
• श्वानम्: Karma
• Type: Noun
• Root: श्वन्
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• आदाय: having taken
• Type: Verb
• Root: आ-दा
• Form: ल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)

• पाण्डवान्: the Pandavas
• पाण्डवान्: Karma
• Type: Noun
• Root: पाण्डव
• Form: Masculine, Accusative, Plural

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• King (Janamejaya, addressed as rājan)
• Pāṇḍavas
• a certain man (naraḥ kaścit)
• dog (śvā)