Shloka 12
वैशग्पायन उवाच द्रुपदेनैवमुक्तस्तु भारद्वाज: प्रतापवान् | मुहूर्त चिन्तयित्वा तु मन्युनाभिपरिष्लुत:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! राजा द्रुपदके यों कहनेपर प्रतापी द्रोण क्रोधसे जल उठे और दो घड़ीतक गहरी चिन्तामें डूबे रहे। वे बुद्धिमान् तो थे ही, पांचालनरेशसे बदला लेनेके विषयमें मन-ही-मन कुछ निश्चय करके कौरवोंकी राजधानी हस्तिनापुर नगरमें चले गये
vaiśampāyana uvāca | drupadenaivam uktas tu bhāradvājaḥ pratāpavān | muhūrtaṃ cintayitvā tu manyunābhipariṣlutaḥ |
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ ដោយត្រូវស្តេចទ្រុបដៈនិយាយដូច្នោះ កូនប្រុសរបស់ភារទ្វាជៈ ដ្រូណៈដ៏ក្លាហាន ត្រូវកំហឹងគ្របដណ្ដប់។ បន្ទាប់ពីគិតពិចារណាខ្លីមួយភ្លែត ចិត្តរបស់គាត់លិចលង់ក្នុងការខឹងខុសចិត្ត គាត់បានបង្កើតសេចក្តីសម្រេចក្នុងចិត្ត ដើម្បីសងសឹកចំពោះម្ចាស់បញ្ចាលៈ ហើយចេញដំណើរទៅកាន់ហស្តិនាបុរៈ រាជធានីរបស់កៅរវៈ។
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse illustrates how anger (manyu) arising from insult can eclipse discernment and crystallize into a vow of retaliation. Ethically, it warns that unresolved resentment—especially in those with power and skill—can become a deliberate cause of large-scale harm, making self-mastery and forgiveness crucial to dharma.
After Drupada speaks to him in a way that wounds his pride, Droṇa becomes enraged, pauses to think, and then inwardly decides on revenge. He proceeds toward Hastināpura, where his association with the Kauravas will provide the means to act on that resolve.