Previous Verse
Next Verse

Shloka 40

धृतराष्ट्र–दुर्योधन संवादः

Vāraṇāvata-vivāsana-nīti: Dhṛtarāṣṭra and Duryodhana’s Policy Dialogue

अग्नेस्तु जात: स मुनिस्ततो भरतसत्तम | भारद्वाजं तदाग्नेयं महास्त्र॑ प्रत्यपादयत्‌

agnestu jātaḥ sa munistato bharatasattama | bhāradvājaṃ tadāgneyaṃ mahāstraṃ pratyapādayat, janamejaya ||

វៃសម្បាយនៈបានមានព្រះវាចា៖ ឱ ព្រះអង្គជាបុត្រស្រីល្អបំផុតក្នុងវង្សភារតៈ! មុនីនោះ ដែលកើតពីអគ្គិ បន្ទាប់មកបានបង្រៀនដល់ ភារទ្វាជៈ នូវអាវុធធំឈ្មោះ «អាគ្នេយៈ» ឱ ព្រះបាទជនមេជ័យ។ ក្នុងសាច់រឿងនេះ វាបង្ហាញការផ្ទេរវិជ្ជាអាវុធដ៏គួរភ័យតាមខ្សែសាស្ត្រាចារ្យ–សិស្ស ដោយរំលឹកថា អំណាចនៃអាស្ត្រាវិទ្យា មានទម្ងន់ខាងធម៌ ត្រូវពឹងលើការបង្រៀនត្រឹមត្រូវ និងការអត់ធ្មត់មានវិន័យ។

अग्नेःof Agni
अग्नेः:
Sambandha
TypeNoun
Rootअग्नि
FormMasculine, Genitive, Singular
तुindeed/but
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
जातःborn
जातः:
Karta
TypeAdjective
Rootजात
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
मुनिःsage
मुनिः:
Karta
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Nominative, Singular
ततःthen/from there
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
भरतसत्तमO best of the Bharatas
भरतसत्तम:
Sambodhana
TypeNoun
Rootभरत-सत्तम
FormMasculine, Vocative, Singular
भारद्वाजम्to Bharadvaja (as object/recipient in context)
भारद्वाजम्:
Karma
TypeNoun
Rootभारद्वाज
FormMasculine, Accusative, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
आग्नेयम्fiery/of Agni (Agneya)
आग्नेयम्:
Karma
TypeAdjective
Rootआग्नेय
FormNeuter, Accusative, Singular
महास्त्रम्great weapon (astra)
महास्त्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहा-अस्त्र
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रत्यपादयत्taught/handed over/instructed
प्रत्यपादयत्:
TypeVerb
Rootप्रति-√पद् (प्रत्यपादयति)
FormImperfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
जनमेजयO Janamejaya
जनमेजय:
Sambodhana
TypeNoun
Rootजनमेजय
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
A
Agni
B
Bhāradvāja
Ā
Āgneya-astra

Educational Q&A

Extraordinary power is not self-acquired but entrusted through a legitimate teacher–disciple lineage; therefore, mastery of weapons must be joined to discipline, eligibility, and ethical restraint.

Vaiśampāyana tells Janamejaya that a sage born of Agni formally transmitted the great fire-weapon (Āgneya-astra) to Bhāradvāja, establishing a chain of martial instruction that later shapes the epic’s warrior traditions.