Shloka 26
आदि पर्व (अध्याय १२७) — रङ्गे कर्णस्य अवमानः, दुर्योधनस्य प्रतिपक्ष-निवृत्तिः, मैत्री-स्थापनम् / Ādi Parva (Chapter 127) — Karṇa’s Public Humiliation, Duryodhana’s Intervention, and the Formation of Alliance
कुन्त्याश्वैवार्तनादेन सर्वाणि च विचुक्रुशु: । मानुषै: सह भूतानि तिर्यग्योनिगतान्यपि,कुन्तीके आर्तनादसे मनुष्योंसहित समस्त पशु और पक्षी आदि प्राणी भी करुणक्रन्दन करने लगे
kuntyāś caivārtanādena sarvāṇi ca vicukruśuḥ | mānuṣaiḥ saha bhūtāni tiryagyoni-gatāny api ||
ពេលគុន្ទីបញ្ចេញសំឡេងយំសោកដ៏ឈឺចាប់ សព្វទីជុំវិញក៏ចាប់ផ្តើមយំរំជួល; មិនត្រឹមតែមនុស្សទេ សូម្បីសត្វទាំងឡាយ—អ្នកកើតក្នុងយោនិមិនមនុស្ស—ក៏ផ្ទុះឡើងជាការយំសោកគួរឲ្យអាណិតដែរ។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the contagious power of suffering and empathy: intense human grief can move not only people but the wider community of living beings, suggesting a shared moral-emotional fabric (dharma) that binds life together.
Vaiśampāyana narrates that when Kuntī utters a cry of distress, widespread lamentation erupts—humans cry out, and even animals and birds (non-human creatures) respond with mournful sounds.