Shloka 12

Adhyāya 125: Raṅga-pradarśana — Arjuna’s Entry and Astric Demonstration (रङ्गप्रदर्शनम्)

Devanagari script

स तया सह संगम्य भार्यया कुरुनन्दन: । पाण्डु: परमधर्मात्मा युयुजे कालधर्मणा,कुरुकुलको आनन्दित करनेवाले परम धर्मात्मा महाराज पाण्डु इस प्रकार अपनी धर्मपत्नी माद्रीसे समागम करके कालके गालमें पड़ गये

Transliteration

sa tayā saha saṅgamya bhāryayā kurunandanaḥ | pāṇḍuḥ paramadharmātmā yuyuje kāladharmaṇā ||

Translation

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ ក្រោយបានរួមស្នេហាជាមួយភរិយា ពណ្ឌុ—អ្នកធ្វើឲ្យកុលកុរុរីករាយ និងមានចិត្តស្ថិតក្នុងធម៌យ៉ាងខ្ពង់ខ្ពស់—ត្រូវបានចងភ្ជាប់ទៅនឹងមរណភាព តាមធម៌នៃកាលៈ។

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• तया: with her / by her
• तया: Karana
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Feminine, Instrumental, Singular

• सह: together with
• सह: Karana
• Type: Indeclinable
• Root: सह

• संगम्य: having met / having had union
• Type: Verb
• Root: सम्-गम्
• Form: ल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)

• भार्यया: with (his) wife
• भार्यया: Karana
• Type: Noun
• Root: भार्या
• Form: Feminine, Instrumental, Singular

• कुरुनन्दनः: delighter of the Kurus (epithet)
• कुरुनन्दनः: Karta
• Type: Noun
• Root: कुरु-नन्दन
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• पाण्डुः: Pāṇḍu
• पाण्डुः: Karta
• Type: Noun
• Root: पाण्डु
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• परमधर्मात्मा: of supremely righteous nature
• परमधर्मात्मा: Karta
• Type: Adjective
• Root: परम-धर्मात्मन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• युयुजे: became joined / was subjected (to)
• Type: Verb
• Root: युज्
• Form: Liṭ (Perfect), 3rd, Singular, Atmanepada

• कालधर्मणा: by the law of Time (fate/death)
• कालधर्मणा: Karana
• Type: Noun
• Root: काल-धर्म
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśaṃpāyana
• Pāṇḍu
• Mādrī
• Kuru (dynasty/people)