Shloka 27
वैशम्पायनजी कहते हैं--कुरुनन्दन! उस समय भीष्मजीके इस प्रकार अपनी सम्मति देनेपर काली (सत्यवती)-ने मुनिवर कृष्णद्वैपायनका चिन्तन किया। जनमेजय! माताने मेरा स्मरण किया है, यह जानकर परम बुद्धिमान् व्यासजी वेदमन्त्रोंका पाठ करते हुए क्षणभरमें वहाँ प्रकट हो गये। वे कब किधरसे आ गये, इसका पता किसीको न चला। सत्यवतीने अपने पुत्रका भलीभाँति सत्कार किया और दोनों भुजाओंसे उनका आलिंगन करके अपने स्तनोंके झरते हुए दूधसे उनका अभिषेक किया। अपने पुत्रको दीर्घकालके बाद देखकर सत्यवतीकी आँखोंसे स्नेह और आनन्दके आँसू बहने लगे || २३-- २६ || तामद्धिः परिषिच्यार्ता महर्षिरभिवाद्य च । मातरं पूर्वज: पुत्रो व्यासो वचनमब्रवीत्,तदनन्तर सत्यवतीके प्रथम पुत्र महर्षि व्यासने अपने कमण्डलुके पवित्र जलसे दुःखिनी माताका अभिषेक किया और उन्हें प्रणाम करके इस प्रकार कहा--
tām addhiḥ pariṣicyārtāṃ maharṣir abhivādya ca | mātaraṃ pūrvajaḥ putro vyāso vacanam abravīt ||
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ «ឱ អ្នកជាទីរីករាយនៃកុរុ! នៅពេលនោះ ព្រះភីស្មៈបានយល់ព្រមដូច្នេះហើយ កាលី (សត្យវតី) បានគិតដល់មុនីវរណៈ ក្រឹષ્ણទ្វៃបាយនៈ។ ឱ ជនមេជ័យ! ដោយដឹងថា ‘មាតាបាននឹកដល់ខ្ញុំ’ ព្រះវ្យាសៈដ៏ប្រាជ្ញាខ្ពង់ខ្ពស់ ខណៈកំពុងសូត្រមន្តវេទា បានបង្ហាញខ្លួននៅទីនោះក្នុងមួយភ្លែត—គ្មាននរណាដឹងថាគាត់មកពីណា។ សត្យវតីបានទទួលស្វាគមន៍កូនប្រុសយ៉ាងគួរសម ហើយអោបគាត់ដោយដៃទាំងពីរ បន្ទាប់មកបានអភិសេកគាត់ដោយទឹកដោះដែលហូរចេញពីទ្រូង។ ពេលបានឃើញកូនក្រោយពេលយូរ ភ្នែកសត្យវតីបានហូរទឹកភ្នែកនៃសេចក្តីស្រឡាញ់ និងសេចក្តីអំណរ។ បន្ទាប់មក មហាមុនីវ្យាសៈ—កូនប្រុសច្បងរបស់សត្យវតី—បានព្រួសទឹកបរិសុទ្ធពីកមណ្ឌលុរបស់គាត់លើមាតាដែលកំពុងទុក្ខព្រួយ ថ្វាយបង្គំដោយគោរព ហើយបាននិយាយដូច្នេះ—»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma through filial reverence: even a great sage serves and honors his mother first—purifying, bowing, and speaking with humility—showing that spiritual stature does not replace basic duties of compassion and respect.
After being remembered by Satyavatī, Vyāsa appears. In this verse he performs a small rite of care—sprinkling his distressed mother with sacred water from his kamaṇḍalu, saluting her, and then beginning to speak.