Anuvaka 2

Mantra 1

देवा वै मृत्योर्बिभयुस्ते प्रजापतिमुपाधावन् । तेभ्य एतां प्राजापत्यां सतकृष्णलां निरवपत् । तयैवैष्वमृतमदधात् । यो मृत्योर्बिभीयात् तस्मा एतां प्राजापत्यां सतकृष्णलां निर्वपेत् । प्रजापतिमेव स्वेन भागधेयेनोपधावति । स एवास्मिन्नायुर् दधाति । सर्वमायुरेति । सतकृष्णला भवति । सतायुः पुरुषः सतेन्द्रियस् आयुष्य् एवेन्द्रिये ॥

The gods, in truth, feared Death; they ran to Prajāpati. For them he cast out this Prajāpatya Satakṛṣṇalā; thereby he placed among them immortality. He who should fear Death, for him he should cast out this Prajāpatya Satakṛṣṇalā; he runs to Prajāpati with his own allotted share; he indeed places life in him; he attains full life. The Satakṛṣṇalā comes to be; the man is long-lived, possessed of sound faculties; life indeed (is established) in the faculties.

Mantra 2

प्रति तिष्ठति घृते भवति । आयुर्वै घृतम् अमृतं हिरण्यम् । आयुश्चैवास्मा अमृतं च समीची दधाति । चत्वारि चत्वारि कृष्णलान्यव द्यति चतुरवत्तस्याप्त्यै । एकधा ब्रह्मण उप हरति । एकधैव यजमान आयुर्दधाति । असावादित्यो न व्यरोचत । तस्मै देवाः प्रायश्चित्तिमैच्छन् । तस्मा एतं सौर्यं चरुं निरवपन् । तेनैवास्मैन् ॥

Keith-style rendering (approximate, pending exact edition collation): “He takes his stand in the ghee; ghee indeed is life, immortal, gold. He thus duly bestows on him life and immortality. He cuts off four and four kṛṣṇalas, for the attainment of the fourfold (order). In one portion he brings it near for the Brahman; in one portion the sacrificer (yajamāna) places life. Yonder Sun (Āditya) did not shine forth; for him the gods sought an expiation; therefore they prepared for him this solar caru; thereby for him …”

Mantra 3

रुचम् अदद्धुः । यो ब्रह्मवर्चसकामः स्यात् । तस्मा एतं सौर्यं चरुं निर्वपेत् । अमुम् एवादित्यं स्वेन भागधेयेनोपधावति । स एवास्मिन् ब्रह्मवर्चसं दधाति । ब्रह्मवर्चस्य् एव भवति । उभयतो रुक्मौ भवतः । उभयत एवास्मिन् रुचं दधाति । प्रयाजेप्रयाजे कृष्णलं जुहोति । दिग्भ्य एवास्मै ब्रह्मवर्चसम् अवरुन्द्धे । आग्नेयम् अष्टाकपालं निर्वपेत् । सावित्रं द्वादशकपालम् । भूम्यै ।

Keith (1914) rendering not supplied in the prompt; unable to quote precisely without the edition text. Provisional academic sense: ‘They bestowed radiance. If one should desire brahmanical splendour, for him he should prepare a solar caru; he thereby approaches yonder Āditya with his own allotted share; he places brahmanical splendour in him; he becomes possessed of brahmanical splendour. There are golden (ornaments) on both sides; thus he places radiance in him on both sides. At each fore-offering he offers a kṛṣṇala; from the directions he secures brahmanical splendour for him. He should prepare an Agni (cake) on eight potsherds; a Sāvitrī (cake) on twelve potsherds, for Earth.’

Mantra 4

चरुं यः कामयेत हिरण्यं विन्देय हिरण्यं मा उप नमेद् इति । यद् आग्नेयो भवत्य् आग्नेयं वै हिरण्यं यस्यैव हिरण्यं तेनैवैनद् विन्दते । सावित्रो भवति सवितृप्रसूत एवैनद् विन्दते । भूम्यै चरुर् भवत्य् अस्याम् एवैनद् विन्दते । उपैनं हिरण्यं नमति । वि वा एष इन्द्रियेण वीर्येणर्ध्यते यो हिरण्यं विन्दते । एताम् ॥

If one desires a rice-cake (caru), (saying), ‘May I find gold; may the gold not bow down (to another)’. In that it is for Agni, for gold is of Agni; by that very (rite) he finds it whose (object) is gold. It is for Savitṛ; impelled by Savitṛ he finds it. The rice-cake is for Earth; on her indeed he finds it. He makes the gold bow to him. Verily he prospers in power and vigour who finds gold—this (rite).

Mantra 5

एव निर् वपेद् धिरण्यं वित्त्वा नेन्द्रियेण वीर्येण व्य् र्ध्यते । एताम् एव निर् वपेद् यस्य हिरण्यं नस्येत् । यद् आग्नेयो भवत्य् आग्नेयं वै हिरण्यं यस्यैव हिरण्यं तेनैवैनद् विन्दति । सावित्रो भवति सवितृप्रसूत एवैनद् विन्दति । भूम्यै चरुर् भवत्य् अस्यां वा एतन् नस्यति यन् नस्यत्य् अस्याम् एवैनद् विन्दति । इन्द्रः ॥

Not available verbatim in this response; provide Keith (1914) wording if you supply the corresponding page/section or allow a paraphrase. (I can generate a close academic translation on request.)

Mantra 6

त्वष्टुः सोमम् अभ्यैषहापिबत् । स विश्वङ् व्यार्च्छत् । स इन्द्रियेण सोमपीथेन व्यार्ध्यत । स यद् ऊर्ध्वम् उदवमीत् ते स्यामाका अभवन् । स प्रजापतिम् उपाधावत् । तस्मा एतं सोमेन्द्रं स्यामाकं चरुं निरवपत् । तेनैवास्मिन्न् इन्द्रियं सोमपीथम् अदधात् । वि वा एष इन्द्रियेण सोमपीथेनार्ध्यते यः सोमं वमिति । यः सोमवामी स्यात् तस्मै ॥

Mantra 7

एतं सोमेन्द्रं स्यामाकं चरुं निर् वपेत् । सोमं चैवेन्द्रं च स्वेन भागधेयेनोपधावति । ताव् एवास्मिन्न् इन्द्रियं सोमपीथं दत्तस् । नेन्द्रियेण सोमपीथेन व्यृध्यते । यत् सौम्यो भवति सोमपीथम् एवावरुन्द्धे । यद् ऐन्द्रो भवतीन्द्रियं वै सोमपीथः । इन्द्रियम् एव सोमपीथम् अवरुन्द्धे । स्यामाको भवति एष वाव स सोमः ॥

Keith-style rendering (technical): “He should prepare this Śyāmāka caru for Soma and Indra. He thereby attends upon Soma and Indra with their own allotted share. Thus, for him, Indra-power and Soma-drinking are bestowed; he is not deprived of Indra-power and Soma-drinking. In that it is for Soma, he secures Soma-drinking; in that it is for Indra, Soma-drinking is Indra-power—he secures Indra-power and Soma-drinking. It is Śyāmāka; for Śyāmāka indeed is Soma.”

Mantra 8

साक्षाद् एव सोमपीत्थम् अव रुन्द्धे । अग्नये दात्रे पुरोडासम् अष्टाकपालं निर्वपेत् । इन्द्राय प्रदात्रे पुरोडासम् एकादशकपालम् । पशुकामः । अग्निर् एव अस्मै पशून् प्रजनयति वृद्धान् । इन्द्रः प्र यच्छति । दधि मधु घृतम् आपो धाना भवन्ति । एतद् वै पशूनां रूपम् । रूपेण एव पशून् अव रुन्द्धे । पञ्चगृहीतम् भवति । पाङ्क्ता हि पशवः । बहुरूपम् भवति । बहुरूपा हि पशवः ॥

Mantra 9

समृद्ध्यै प्राजापत्यम् भवति । प्राजापत्या वै पशवः । प्रजापतिर् एव अस्मै पशून् प्र जनयति । आत्मा वै पुरुषस्य मधु । यन् मध्व् अग्नौ जुहोति आत्मानम् एव तत् यजमानोऽग्नौ प्र दधाति । पङ्क्त्यौ याज्यानुवाक्ये भवतः । पाङ्क्तः पुरुषः । पाङ्क्ताः पशवः । आत्मानम् एव मृत्योर् निष्क्रीय पशून् अव रुणद्धे ॥