Adhyaya 60
Graha-daśā, Rāśi-adhipatya, Śakuna (Omens), and Nakṣatra-Lakṣaṇa on the Solar Diagram
បន្តការណែនាំជាក់ប្រយោជន៍ក្នុង Brahma Khanda ព្រះហរិ (វិṣṇu) រៀបរាប់រយៈពេល graha-daśā ចាប់ពីព្រះអាទិត្យដល់ព្រះសុក្រ រួមទាំងរាហ៊ូ និងផ្តល់ daśā-phala ខ្លីៗ—ទុក្ខ ឬសុខសម្បត្តិ ការបាត់បង់ ឬអធិបតេយ្យ—ដើម្បីឲ្យអាចអានវគ្គជីវិតតាម jyotiṣa។ បន្ទាប់មកទ្រង់កំណត់គ្រោង rāśi ដោយរាយបញ្ជីអធិបតីរាសី (មេស–មាន់) សម្រាប់បកស្រាយឥទ្ធិពលភព។ ការប្រាប់បន្តទៅកាន់ពេលវេលាប្រតិទិន និងភក្តិ៖ ស្ថានភាព ‘អាសាឍ្ឍា ពីរ’ និងពាក្យថា ព្រះវិṣṇu សម្រាកពេលព្រះអាទិត្យស្ថិតក្នុងកក្កដា ដើម្បីភ្ជាប់តារាសាស្ត្រជាមួយការអនុវត្ត។ បន្ទាប់មកជំពូកនិយាយអំពី śakuna សម្រាប់ដំណើរ—ការមើលឃើញខាងស្តាំ/ឆ្វេង វត្ថុ និងមនុស្សសុភមង្គល និងទស្សនៈអមង្គល—រួមទាំងលទ្ធផលតាមទិសដែលភ្ជាប់នឹងការហក់ និងអូមែនស្លាប់។ ចុងក្រោយមានលក្ខណៈពិសេស៖ គូរព្រះ Bhāskara ជារូបមនុស្ស ហើយដាក់គ្រឿងបូជា/សញ្ញា និង nakṣatra លើផ្នែករាងកាយផ្សេងៗ; ទីតាំងនាំឲ្យទាយ—អាយុខ្លី ទ្រព្យ ស្បៀងផ្អែម ការលួច ការពេញចិត្ត ឬស្ថានភាពដ៏ទេវភាព។
Shlokas
Verse 1
नामैकोनषष्टितमो ऽध्यायः हरिरुवाच / षडादित्ये दशा ज्ञेया सोमे पञ्चदश स्मृताः / अष्टावङ्गारके चव बुधै स्पतदश स्मृताः
ព្រះហរិបានមានព្រះបន្ទូល៖ «នេះជាជំពូកទី៥៩ តាមនាម។ ក្នុងដសា (daśā) នៃព្រះអាទិត្យ (Āditya) គេដឹងថា ៦ ឆ្នាំ; ក្នុងព្រះចន្ទ (Soma) គេចងចាំថា ១៥ ឆ្នាំ; ក្នុងអង្គារក (Aṅgāraka) ៨ ឆ្នាំ; និងក្នុងពុធ (Budha) ១៧ ឆ្នាំ»។
Verse 2
शनैश्चरे दश ज्ञेया गुरोरेकोनविंशतिः / राहोर्द्वादशवर्षाणि एकविंशतिर्भार्गवे
សម្រាប់ព្រះសនૈශ්ចរ (Śanaiścara/សៅរ៍) ដសា គេដឹងថា ១០ ឆ្នាំ; សម្រាប់គ្រូ (Guru/ព្រហស្បតិ៍) គឺ ១៩ ដក ១ (១៨) ឆ្នាំ។ សម្រាប់រាហូ (Rāhu) ១២ ឆ្នាំ; និងសម្រាប់ភារគវ (Bhārgava/សុក្រ) ២១ ឆ្នាំ។
Verse 3
रवेर्दशा दुः खदा स्यादुद्वेगनृपनाशकृत् / विभूतिदा सोमदशा सुखमिष्टान्नदा तथा
ដសា នៃព្រះរវិ (Ravi/ព្រះអាទិត្យ) ជាអ្នកផ្តល់ទុក្ខ; បង្កឲ្យក្តៅក្រហាយ និងអាចនាំទៅកាន់ការបរាជ័យរបស់ស្តេច។ តែដសា នៃព្រះសោម (Soma/ព្រះចន្ទ) វិញ ផ្តល់វិភូតិ សុខ និងការទទួលបានអាហារដែលចិត្តប្រាថ្នា (សេចក្តីរីករាយដែលចង់បាន)។
Verse 4
दुः खप्रदा कुजदशा राज्यादेः स्याद्विनाशिनी / दिव्यस्त्रीदा बुधदशा राज्यदा कोशवृद्धिदा
ដសា នៃកុជ (Kuja/អង្គារ) ផ្តល់ទុក្ខ និងអាចបំផ្លាញរាជ្យជាដើម។ ដសា នៃពុធ (Budha) ផ្តល់ភរិយាដ៏ប្រសើរ ដូចទេវី, ប្រទានអំណាចរាជ្យ និងបង្កើនទ្រព្យសម្បត្តិ/ឃ្លាំងទ្រព្យ។
Verse 5
शनेर्दशा राज्यनाशबन्धुदुः खकरी भवेत् / गुरोर्दशा राज्यदा स्यात्सुखधर्मादिदायिनी
ដសា នៃព្រះសនិ (Śani/សៅរ៍) នាំឲ្យបាត់បង់អំណាចរាជ្យ និងទុក្ខដែលកើតពីសាច់ញាតិ។ ដសា នៃគ្រូ (Guru/ព្រហស្បតិ៍) វិញ ប្រទានរាជ្យ ផ្តល់សុខ និងប្រទានធម៌ (dharma) ជាដើម។
Verse 6
राहोर्दशा राज्यनाशव्याधिदा दुः खदा भवेत् / हस्त्यश्वदा शुक्रदशा राज्यस्त्रीलाभदा भवेत्
ក្នុងរយៈពេលគ្រោះរាហូ អាចមានការបាត់បង់រាជ្យ (ឋានៈអំណាច) ជំងឺ និងទុក្ខសោក។ ក្នុងរយៈពេលគ្រោះសុក្រ អាចទទួលបានដំរី និងសេះ (សម្បត្តិរុងរឿង) ព្រមទាំងរាជ្យ (អធិបតេយ្យ) និងភរិយា (ផលល្អនៃអាពាហ៍ពិពាហ៍)។
Verse 7
मेष अङ्गारकक्षेत्रं वृषः शुक्रस्य कीर्तितः / मिथुनस्य बुधो ज्ञेयः सोमः कर्कटकस्य च
មេស ត្រូវបានប្រកាសថាជាដែនរបស់អង្គារក (អង្គារ)។ វృషភ ត្រូវបាននិយាយថាស្ថិតក្រោមសុក្រ (សុក្រ)។ មិថុន គួរដឹងថាគ្រប់គ្រងដោយពុធ (ពុធ) ហើយ កರ್ಕត ក៏ស្ថិតក្រោមសោម (ព្រះច័ន្ទ) ដែរ។
Verse 8
सूर्यक्षेत्रं भवेत्सिंहः कन्या क्षेत्रं बुधस्य च / भार्गवस्य तुला क्षेत्रं वृश्चिकोङ्गारकस्य च
សിംហ ត្រូវបាននិយាយថាជាដែនរបស់សូរ្យ (ព្រះអាទិត្យ)។ កន្យា ជាដែនរបស់ពុធ (ពុធ)។ តុលា ជាដែនរបស់ភារគវ (សុក្រ) ហើយ វೃಶ್ಚិក ជាដែនរបស់អង្គារក (អង្គារ)។
Verse 9
धनुः सुर गुरोश्चैव शनेर्मकरकुम्भकौ / मीनः सुरगुरोश्चैव ग्रहक्षेत्रं प्रकीर्तितम्
ធនុ និង មೀನ ត្រូវបានប្រកាសថាជាដែនរបស់សុរគុរុ (ព្រះព្រហស្បតិ៍—គ្រូរបស់ទេវតា)។ មಕರ និង កុម្ភ ត្រូវបានប្រកាសថាជាដែនរបស់សនេរ (សៅរ៍)។
Verse 10
पौर्णमास्याद्वयं तत्र पूर्वाषाढाद्वयं भवेत् / द्विराषाढः स विज्ञेयो विष्णुः स्वपिति कर्कटे
នៅពេលមានថ្ងៃពេញចន្ទពីរដង ហើយមានពូರ್ವាអាសាឍា ពីរដងដូចគ្នា កាលនោះត្រូវបានគេដឹងថាជា «អាសាឍាទ្វេ» (អាសាឍាពីរដង)។ ហើយគេនិយាយថា ព្រះវិષ્ણុ សោយនិទ្រា នៅពេលព្រះអាទិត្យស្ថិតក្នុង កರ್ಕត (មហារីក/Cancer)។
Verse 11
अश्विनी रेवती चित्रा धनिष्ठा स्यादलङ्कृतौ / मृगाहिकपिमार्जारश्वानः सूकरपक्षिणः
អស្វិនី រេវតី ចិត្រា និង ធនិષ્ઠា ត្រូវបានគេនិយាយថា ជានក្ខត្រសម្រាប់ការតុបតែង។ ក្នុងបរិបទនេះ មានការលើកឡើងអំពី ក្តាន់ ពស់ ស្វា ឆ្មា ឆ្កែ ជ្រូក និងបក្សី។
Verse 12
नकुलो मूषकश्चैव यात्रायां दक्षिणे शुभः / विप्रकन्या शिवा एषां शङ्खभेरीवसुन्धराः
នៅពេលធ្វើដំណើរ ការឃើញ នាគុល (សត្វមុងហ្គូស) និង កណ្ដុរ នៅខាងស្តាំ គឺជាសុភមង្គល។ ដូចគ្នានេះ សម្រាប់និមិត្តទាំងនេះ ក្មេងស្រីព្រាហ្មណ៍ និងសញ្ញាល្អផ្សេងៗ ដូចជា ស័ង្ខ ស្គរធំ (ភេរី) និងដី/ដែនដីសម្បូរបែប ត្រូវបានចាត់ទុកថាល្អ។
Verse 13
वेणुस्त्रीपूर्णकुम्भाश्च यात्रायां दर्शनं शुभम् / जम्बूकोष्ट्रखराद्याश्च यात्रायां वामके शुभाः
នៅពេលចេញដំណើរ ការឃើញ ដើមឬឈើឫស្សី (ឬឈើច្រត់ឫស្សី) ស្ត្រី និងក្រឡុកទឹក/ក្រឡុកពេញបរិបូរណ៍ គឺជាសុភមង្គល។ ហើយក្នុងពេលធ្វើដំណើរ ការឃើញ ចចក អូដ្ឋ លា និងអ្វីៗដូចគ្នា នៅខាងឆ្វេង ត្រូវបានចាត់ទុកថាល្អ។
Verse 14
कार्पासौषधितैलं च पक्राङ्गारभुजङ्गमाः / मुक्तकेशी रक्तमाल्यनग्नाद्यशुभमीक्षितम्
ប្រេងគ្រាប់កប្បាស និងប្រេងឱសថ, ពស់នៅកណ្ដាលអង្ការកំពុងឆេះ, ស្ត្រីសក់រលុង, អ្នកពាក់កម្រងឈាម, ភាពអាក្រាត និងទិដ្ឋភាពអសុភមង្គលផ្សេងៗ—ទាំងនេះ ត្រូវបានចាត់ទុកថា ជានិមិត្តអាក្រក់ នៅពេលឃើញ។
Verse 15
हक्राय लक्षणं वक्ष्ये लभत्पूर्वे महाफलम् / आग्नेये शोकसन्तापौ दक्षिणे हानिमाप्नुयात्
ខ្ញុំនឹងប្រកាសនូវលក្ខណៈសញ្ញាអំពី «ហក្រា»៖ ប្រសិនបើវាកើតឡើងនៅទិសកើត នោះទទួលបានផលធំ; នៅទិសអាគ្នេយ៍ នាំមកនូវទុក្ខសោក និងការឈឺចាប់ដូចភ្លើងឆេះ; នៅទិសត្បូង នឹងប្រឈមការខាតបង់។
Verse 16
नैरृत्य शोकसन्तापौ मिष्टान्नं चैव पश्चिमे / अर्थ प्राप्नोति वायव्ये उत्तरे कलहोभवेत्
នៅទិសនិរត្យ (និរត្យា) កើតមានទុក្ខសោក និងការឈឺចាប់; នៅទិសលិច មានអាហារផ្អែមឆ្ងាញ់។ នៅទិសវាយវ្យ (ពាយ័ព្យ) ទទួលបានទ្រព្យសម្បត្តិ; នៅទិសជើង កើតមានជម្លោះ។
Verse 17
ईशाने मरणं प्रोक्तं हिक्कायाश्चफलाफलम् / विलिख्य रविचक्रं तु भास्करो नरसन्निभः
បានពោលថា ការស្លាប់ដែលកើតឡើងនៅទិសឥសាន (ឦសានៈ—ទិសឦសាន) មានផលជាក់លាក់; ដូចគ្នានេះ ផលល្អឬអាក្រក់ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការហិក (hiccups) ក៏ត្រូវបានប្រកាស។ ហើយគួរគូររង្វង់ព្រះអាទិត្យ—ភាស្ករ (Bhāskara) ដែលបង្ហាញដូចរូបមនុស្ស។
Verse 18
यस्मिन्नृक्षे वसद्भानुस्तदान्दि त्रीणि मस्तके / त्रयं वक्रे प्रदातव्यमेकैकं स्कन्धयोर्न्यसेत्
លើដើមឈើដែលគេថា ព្រះអាទិត្យស្ថិតនៅនោះ គួរដាក់អណ្ឌិ (āṇḍi) បីលើក្បាល; បីទៀតត្រូវដាក់នៅចំណុចបត់; ហើយដាក់មួយៗលើស្មាទាំងពីរ។
Verse 19
एकैकं बाहुयुग्मे तु एकैक हस्तयोर्द्वयोः / हृदये पञ्च ऋक्षाणि एकं नाभौ प्रदापयेत्
ដាក់មួយៗលើដៃទាំងពីរ (គូដៃ) និងដាក់មួយៗលើដៃកាន់ទាំងពីរ; នៅបេះដូង ដាក់ឫក្ស (ṛkṣa) ប្រាំ; ហើយដាក់មួយនៅផ្ចិត។
Verse 20
ऋक्षमेकं न्यसेद्गुह्ये एकैकं जानुके न्यसेत् / नक्षत्राणि च शेषाणि रविपादे नियोजयेत्
ដាក់ឫក្ស (ṛkṣa) មួយនៅកន្លែងសម្ងាត់ (តំបន់អង្គជាតិ); ដាក់មួយៗលើជង្គង់។ នក្សត្រ (nakṣatra) ដែលនៅសល់ ត្រូវកំណត់ទៅកាន់ជើងរបស់ព្រះអាទិត្យ។
Verse 21
चरणस्येन ऋक्षेण अल्पायुर्जायते नरः / विदशगमनं जानौ गुह्यस्थे परदारवान्
បើមានសញ្ញាដូចខ្លាឃ្មុំនៅលើជើង គេថាបុរសនោះអាយុខ្លី។ បើមានសញ្ញានៃការធ្វើដំណើរទៅលោកអ្នកស្លាប់នៅជង្គង់ ហើយបើសញ្ញានោះបង្ហាញនៅអវយវៈសម្ងាត់ វាបង្ហាញការលួចលាក់រីករាយជាមួយភរិយារបស់អ្នកដទៃ។
Verse 22
नाभिस्थेनाल्पसन्तुष्टो हृत्स्थेन स्यान्महेश्वरः / पाणिस्थेन भवेच्चौरः स्थानभ्रष्टो भवेद्धज
បើសញ្ញានោះស្ថិតនៅផ្ចិត វាបង្ហាញអ្នកដែលពេញចិត្តតិចតួច; បើស្ថិតនៅបេះដូង វាបង្ហាញភាពដូចព្រះមហេស្វរ។ បើស្ថិតនៅដៃ វាបង្ហាញជាចោរ; ហើយបើរអិលចេញពីទីតាំងត្រឹមត្រូវ វាក្លាយដូចទង់ជាតិដែលធ្លាក់ចុះ។
Verse 23
स्कन्धस्थिते धनपतिर्मुखे मिष्टान्नमाप्नुयात् / मस्तके पदृवस्त्रं स्यान्नक्षत्रं यदि स्थितम्
បើនក្ខត្រស្ថិតនៅលើស្មា នោះទទួលបានទ្រព្យសម្បត្តិ; បើស្ថិតនៅមាត់ នោះទទួលបានអាហារផ្អែមឆ្ងាញ់។ បើស្ថិតនៅក្បាល នោះនឹងទទួលបានសម្លៀកបំពាក់។
Frequently Asked Questions
The chapter lists specific year-counts for each graha’s period: Sun, Moon, Mars, Mercury, Saturn, Jupiter, Rāhu, and Venus, presenting them as a definitional baseline for interpreting daśā-phala in this context.
It assigns Mars to Aries and Scorpio; Venus to Taurus and Libra; Mercury to Gemini and Virgo; Moon to Cancer; Sun to Leo; Jupiter to Sagittarius and Pisces; and Saturn to Capricorn and Aquarius.
It gives example sightings and their auspiciousness (e.g., certain animals or persons seen on the right/left at departure) and also lists inauspicious visions (such as certain oils, serpents in embers, loosened hair, blood garlands, and nakedness), using encounter-context and direction as interpretive keys.
The text describes drawing Bhāskara in a human-like form and placing offerings/marks and nakṣatras on specific body locations; the resulting placement is read as prognostic (wealth, sweet food, garments, short life, theft, contentment, or divine-like qualities).